full screen background image

Events

29 April 2017 - Summer School on European Business Law, Corfu 2017, 24-28 Ιουλίου Το “Summer School” αποτε ... +++ 3 May 2016 - Εκδηλώσεις Τομέα Διεθνών Σπουδών – Κατεύθυνση Ι.Δ.Δ. ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ο Καθηγ ... +++ 30 April 2016 - 9.5.2016: Ημερίδα – Το Πρόσωπο και η Οικογένεια στο Δίκαιο και την Κοινωνία   Το Ελληνικό Τμή ... +++ 30 March 2016 - 14th ICC Miami Conference on International Arbitration This conference provides an indispe ... +++ 29 March 2016 - ICC Japan Arbitration Week The ICC Japan Arbitration week, 26- ... +++ 28 March 2016 - 2nd ICC Asia Conference on International Arbitration The conference will offer a line-up ... +++

-Νομολογία ΙΔΔ

Published on December 9th, 2014 | by Georgios Zacharodimos

0

Περίληψη απόφασης – C-302/13 – Καν. (ΕΚ) 44/2001- Ερμηνεία των άρθρων 1§1, 22§2 και 34§1

Απόφαση της 23ης Οκτωβρίου 2014 του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υπόθεση C‑302/13 με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Augstākās Tiesas Senāts (Λεττονία) σχετικά με την ερμηνεία των διατάξεων των άρθρων 1, 22 σημείο 2, 34 σημείο 1 και 35 σημείο 1 του Κανονισμού (ΕΚ) 44/2001.

Η διαφορά ενώπιον του ΔΕΕ αφορούσε την εκτέλεση στην Λεττονία ασφαλιστικών μέτρων που επέβαλε λιθουανικό δικαστήριο στο πλαίσιο της δικαστικής διαμάχης της flyLAL με την Air Baltic και τη Straptautiska lidosta Riga. Η flyLAL άσκησε αγωγή αποζημίωσης αφενός κατά της AirBaltic λόγω κατάχρησης της δεσπόζουσας θέσης της εναγομένης στην αγορά πτήσεων από και προς το αεροδρόμιο του Βίλνιους (Λιθουανία) και αφετέρου κατά της AirBaltic και της Straptautiska lidosta Riga λόγω της αντίθετης προς τον ανταγωνισμό συμπράξεως τους. Στο πλαίσιο της κύριας δίκης η flyLAL κατέθεσε αίτηση προσωρινών και ασφαλιστικών μέτρων. Το λιθουανικό Εφετείο έκανε δεκτή την αίτηση και διέταξε συντηρητική κατάσχεση κινητών ή/και ακινήτων και περιουσιακών στοιχείων της Air Baltic και της Starptautiska lidosta Riga ύψους 58.020.666,10 ευρώ. Η ενάγουσα στην συνέχεια κατέθεσε αίτηση για την κήρυξη εκτελεστής της απόφασης στο Πρωτοδικείο της Ρίγας (Λεττονία). Το πρωτοδικείο έκανε δεκτή την αίτηση και ύστερα από ανεπιτυχή άσκηση έφεσης οι εναγόμενες εταιρίες άσκησαν αναίρεση ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου. Υποστήριξαν αφενός ότι δεν έπρεπε να εφαρμοστεί εν προκειμένω ο Κανονισμός (ΕΚ) 44/2001 για την αναγνώριση των ασφαλιστικών μέτρων καθώς η διαφορά δεν ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής του. Αφετέρου επικαλέστηκαν δύο εκ των περιοριστικά αναφερόμενων κωλυμάτων αναγνώρισης και εκτέλεσης που προβλέπονται στα άρθρα 34 και 35 του Κανονισμού.

Υποστήριξαν λοιπόν ότι η διαφορά δεν ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΚ) 44/2001 γιατί σχετιζόταν με αερολιμενικά τέλη, τα οποία καθορίζονται από κρατικούς κανόνες, και συνεπώς δεν επρόκειτο για αστική και εμπορική υπόθεση σύμφωνα με τον Κανονισμό. Για να κριθεί αν μία απόφαση προσωρινών και ασφαλιστικών μέτρων εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού ελέγχεται κατά πόσο αυτά ζητήθηκαν στο πλαίσιο μίας αστικής και εμπορικής υποθέσεως. Το Δικαστήριο για να αποφανθεί σχετικά με το αν η υπόθεση ενώπιον του εντάσσοταν στο πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού εξέτασε τόσο το αντικείμενο της συγκεκριμένης διαφοράς όσο και το είδος της έννομης σχέσης των διαδίκων. Αρχικά, οι αγωγές με αίτημα την αποκατάσταση ζημίας εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού (βλ. άρθρο 5 σημ. 3 και 4) ενώ οι εξαιρέσεις από αυτό πρέπει να είναι ρητά καθορισμένες και να ερμηνεύονται στενά (αιτ. σκ. 7). Αντικείμενο της κύριας δίκης ήταν μία αγωγή αποζημιώσεως λόγω προβαλλόμενων παραβάσεων του δικαίου του ανταγωνισμού της Ένωσης, οπότε η επίδικη διαφορά αποτελούσε αστική και εμπορική υπόθεση κατά την έννοια του άρθρου 1 σημείο 1. Στη συνέχεια εξέτασε το είδος της έννομης σχέσης των διαδίκων. Από το πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού αποκλείονται (άρθρο 1) όχι όλες οι διαφορές μεταξύ ενός ιδιώτη και μίας δημόσιας αρχής, αλλά μόνο οι διαφορές στις οποίες η δημόσια αρχή ασκεί υπέρμετρες εξουσίες, οι οποίες αποτελούν έκφανση προνομιών δημόσιας εξουσίας. Σύμφωνα με την νομολογία του Δικαστηρίου ο έλεγχος και η επιτήρηση του εναέριου χώρου συνδέονται με την άσκηση προνομιών δημόσιας εξουσίας, η παροχή όμως αερολιμενικών εγκαταστάσεων έναντι της καταβολής σχετικού τέλους, όπως εν προκειμένω, συνιστά δραστηριότητα οικονομικού χαρακτήρα. Αφενός το γεγονός ότι το ύψος των τελών και οι σχετικές μειώσεις καθορίζονται με νομοθετικές διατάξεις δεν επηρεάζει τη σχέση της εναγόμενης Starptautiska lidosta Riga με τους ιδιωτικού δικαίου αερομεταφορείς, με τους οποίους συμβάλλεται. Αφετέρου παρότι μοναδικός ή πλειοψηφικός μέτοχος των εναγόμενων εταιριών ήταν το δημόσιο οι επιχειρήσεις ενεργούσαν όπως οποιαδήποτε ιδιωτική επιχείρηση. Έκρινε λοιπόν το Δικαστήριο ότι η αγωγή στρεφόταν κατά πράξεων που έχουν τελεστεί από ιδιώτες και όχι κατά πράξεων που προϋποθέτουν την άσκηση δημόσιας εξουσίας, οπότε δεν αποκλειόταν από το πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού. 

Για να αποκρούσουν την εκτέλεση της απόφασης που επέβαλε τα ασφαλιστικά μέτρα οι εναγόμενες εταιρίες προέβαλαν το κώλυμα αναγνώρισης και εκτέλεσης που ιδρύεται στο άρθρο 35 σημείο 1. Υποστήριξαν ότι για την υπό κρίση διαφορά είχαν αποκλειστική δικαιοδοσία τα δικαστήρια του άρθρου 22 σημείο 2 και συνεπώς τα ασφαλιστικά μέτρα εξεδόθησαν από αναρμόδιο δικαστήριο. Σύμφωνα με το άρθρο 22 σημείο 2 επί υποθέσεων σχετικών με το κύρος αποφάσεων των οργάνων εταιριών ή νομικών προσώπων που εδρεύουν σε κράτος μέλος έχουν αποκλειστική διεθνή δικαιοδοσία τα δικαστήρια του κράτος της έδρας. Ερωτήθηκε λοιπόν το Δικαστήριο κατά πόσο εμπίπτει η επίδικη διαφορά στο άρθρο 22 σημείο 2 λόγω του ότι η μείωση των αερολιμενικών τελών γίνεται μέσω αποφάσεων που λαμβάνονται από όργανα εμπορικών εταιριών. Σε περίπτωση καταφατική απαντήσεως τα δικαστήρια της Λιθουανίας θα ήταν αναρμόδια να επιλύσουν την διαφορά και λόγω της παραβιάσης των κανόνων περί αποκλειστικής δικαιδοσίας (αρ. 22) του Κανονισμού η απόφαση δεν θα μπορούσε να εκτελεσθεί (αρ. 35§1). Εν προκειμένω η αγωγή της flyLAL είχε ως αίτημα την αποκατάσταση ζημίας από την παράνομη συμπεριφορά των εναγομένων, δεν επρόκειτο για αγωγής προσβολής ή ακυρότητας που να βάλλει ευθέως κατά αποφάσεως οργάνου των εταιριών. Ως εκ τούτου το Δικαστήριο έδωσε αρνητική απάντηση και στα δύο ερωτήματα ( βλ. αρ. 22 σημ.2 και αρ. 35§1)

Επίσης, το Δικαστήριο ερωτήθηκε κατά πόσο η εκτέλεση της απόφασης αντίκειτο στη δημόσια τάξη του κράτους εκτελέσης (Λεττονία). Συγκεκριμένα ερωτήθηκε αφενός κατά πόσο προσβάλλεται η δημόσια τάξη ενός κράτους μέλους (αρ. 34 σημ. 1) από την έλλειψη αναλυτικά αιτιολογημένου υπολογισμού του αιτηθέντος ποσού. Αφετέρου κατά πόσο συντρέχει το κώλυμα του άρθρου 34 σημείο 1 λόγω της αδυναμίας αναστροφής των αποτελεσμάτων από την λήψη των ασφαλιστικών μέτρων λόγω διαδικασίας αφερεγγυότητας σε περίπτωση απορρίψεως της αγωγής στην κύρια υπόθεση. Όσον αφορά το κατά πόσο η έλλειψη αιτιολογήσεως του ύψους των ποσών των ασφαλιστικών μέτρων συνιστά προσβολή της δημόσιας τάξης το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι για να εξασφαλίζεται το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη κάθε απόφαση πρέπει να είναι αιτιολογημένη, ώστε να μπορεί ο εναγόμενος να γνωρίζει τους λόγους της καταδίκης του και να μπορεί να προσφύγει εγκαίρως και αποτελεσματικώς κατά της αποφάσεως. Η έκταση της υποχρέωσης αυτής ποικίλλει ανάλογα με τη φύση της εκάστοτε αποφάσεως και κάθε φορά πρέπει να ελέγχεται η διαδικασία στο σύνολο της και κυρίως η δυνατότητα ασκήσεως, εγκαίρως και αποτελεσματικώς, ενδίκων μέσων κατά της καταδικαστικής αποφάσεως. Εν προκειμένω το δικαστήριο έκρινε ότι αρκούσε αφενός ότι προέκυπτε η συλλογιστική την οποία ακολούθησε το δικαστήριο του κράτους προέλευσεως της απόφασης και αφετέρου ότι τα ενδιαφερόμενα μέρη είχαν την δυνατότητα να προσφύγουν, όπως και έκαναν, κατά της αποφάσεως. Έκρινε λοιπόν το Δικαστήριο ότι η έλλειψη αιτιολογήσεως υπολογισμού του ποσού δεν προσέβαλε το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη των εναγομένων. Όσον αφορά το κατά πόσο οι συνέπειες επιβολής ασφαλιστικών μέτρων για τόσο μεγάλα ποσά μπορούν να προσβάλουν την δημόσια τάξη ενός κράτους μέλους το Δικαστήριο τόνισε ότι το η διάταξη του άρθρου 34 σημείο 1 αποσκοπεί στην προστασία έννομων και όχι αμιγώς οικονομικών συμφερόντων. Η επίκληση σοβαρών οικονομικών επιπτώσεων δεν αποτελεί λόγο άρνησης της εκτέλεσης μίας αποφάσεως λόγω προσβολής της δημοσίας τάξεως.

 Ολόκληρο το κείμενο της απόφασης, εδώ..





About the Author


Back to Top ↑