full screen background image

Events

29 April 2017 - Summer School on European Business Law, Corfu 2017, 24-28 Ιουλίου Το “Summer School” αποτε ... +++ 3 May 2016 - Εκδηλώσεις Τομέα Διεθνών Σπουδών – Κατεύθυνση Ι.Δ.Δ. ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ο Καθηγ ... +++ 30 April 2016 - 9.5.2016: Ημερίδα – Το Πρόσωπο και η Οικογένεια στο Δίκαιο και την Κοινωνία   Το Ελληνικό Τμή ... +++ 30 March 2016 - 14th ICC Miami Conference on International Arbitration This conference provides an indispe ... +++ 29 March 2016 - ICC Japan Arbitration Week The ICC Japan Arbitration week, 26- ... +++ 28 March 2016 - 2nd ICC Asia Conference on International Arbitration The conference will offer a line-up ... +++

-Νομολογία ΙΔΔ

Published on May 5th, 2016 | by Anna Lagoudi

0

Περίληψη: ΔΕΕ C-498/14 PPU, Απαγωγή παιδιού – Βρυξέλλες ΙΙα – Άρθρο 11 §§ 7-8

Λέξεις- κλειδιά: Δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις – Διεθνής δικαιοδοσία σε διαφορές γονικής μέριμνας – Κανονισμός (ΕΚ) 2201/2003 – Άρθρο 11, παράγραφοι 7 και 8 – Παιδί που έχει τη συνήθη διαμονή του σε ένα κράτος μέλος και μετακινήθηκε παράνομα σε άλλο κράτος μέλος – Απόφαση περί μη επιστροφής του παιδιού εκδοθείσα στο τελευταίο αυτό κράτος μέλος δυνάμει του άρθρου 13 της Συμβάσεως της Χάγης 1980 –  Νομοθεσία του κράτους μέλους προέλευσης που προβλέπει αποκλειστική δικαιοδοσία εξειδικευμένου δικαστηρίου για να αποφανθεί μετά από τέτοια απόφαση – Συνέπεια στη διαδικασία επί της ουσίας που εκκρεμεί ενώπιον άλλου εθνικού δικαστηρίου το οποίο έχει επιληφθεί της διαφοράς γονικής μέριμνας

 

Αριθμός απόφασης: C- 498/14 PPU

Δικαστήριο: Δικαστήριο Ευρωπαϊκής Ένωσης

Πηγή: ECLI:EU:C:2015:3

Επιμέλεια: Άννα Λαγούδη

 

Α. Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα

Απόφαση της 9ης Ιανουαρίου 2015, με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής απόφασης βάσει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το cour d’appel de Bruxelles (Βέλγιο) και αφορά την ερμηνεία του  άρθρου 11 §§ 7 και 8, του κανονισμού (ΕΚ) 2201/2003 του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2003, για τη διεθνή δικαιοδοσία και την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων σε γαμικές διαφορές και διαφορές γονικής μέριμνας, ο οποίος καταργεί τον κανονισμό (ΕΚ) 1347/2000.

Το εν λόγω προδικαστικό ερώτημα εντάσσεται στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ Βρετανού υπηκόου, κατοίκου Βελγίου, και Πολωνής υπηκόου, κατοίκου Πολωνίας, σχετικά με τη γονική μέριμνα του ανήλικου τέκνου τους. Κατά την αρχική προσφυγή του πατέρα σε βελγικό δικαστήριο με αίτημα τη ρύθμιση της άσκησης της γονικής μέριμνας και της διαμονής του τέκνου, το τελευταίο είχε τη συνήθη διαμονή του στο Βέλγιο, πριν μετακινηθεί παράνομα στην Πολωνία από τη μητέρα του. Τα βελγικά δικαστήρια τα οποία αποφάνθηκαν διαδοχικά, αναγνώρισαν τη διεθνή δικαιοδοσία τους, η οποία δεν αμφισβητήθηκε ούτε από τα πολωνικά δικαστήρια στα οποία προσέφυγε κατόπιν η μητέρα. Παράλληλα με τις ως άνω διαδικασίες σχετικά με τη γονική μέριμνα του τέκνου που κινήθηκαν ενώπιον των βελγικών δικαστηρίων, ο πατέρας υπέβαλε αίτηση περί επιστροφής του τέκνου, δυνάμει της Σύμβασης της Χάγης 1980 για τα αστικά θέματα της διεθνούς απαγωγής παιδιών. Μολονότι το πολωνικό δικαστήριο διαπίστωσε την παράνομη μετακίνηση του τέκνου, απέρριψε την αίτηση περί επιστροφής, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 13 παρ. 1, στ. β’ της ως άνω Σύμβασης.

Ακολούθως, ο πατέρας προσέφυγε στο βελγικό δικαστήριο το οποίο είχε ειδική αρμοδιότητα να αποφανθεί επί της επιμέλειας του τέκνου, κατόπιν απόφασης μη επιστροφής, σύμφωνα με όσα προβλέπει το βελγικό δικονομικό δίκαιο. Η προσφυγή αυτή είχε ως συνέπεια την αναστολή όλων των σχετικών με τη γονική μέριμνα διαδικασιών που εκκρεμούσαν ενώπιον οιουδήποτε άλλου βελγικού δικαστηρίου, μεταξύ άλλων και της εκκρεμούσας ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου διαδικασίας.

Υπό αυτά τα δεδομένα, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται, αν το άρθρο 11 §§ 7, 8 του Κανονισμού Βρυξέλλες ΙΙα απαγορεύει σε κράτος μέλος να θεσπίζει δικονομικούς κανόνες, βάσει των οποίων προκρίνεται η δικαιοδοσία εξειδικευμένο δικαστηρίου, μετά από απόφαση εκδοθείσα σε άλλο κράτος μέλος η οποία απαγορεύει την επιστροφή του παιδιού, με περαιτέρω συνέπεια την αναστολή κάθε διαδικασίας ενώπιον άλλου δικαστηρίου που έχει ήδη επιληφθεί και είναι καταρχήν αρμόδιο να αποφανθεί επί της ουσίας.

 

Β. Το νομικό πλαίσιο

Άρθρο  11 §§ 7-8 Κανονισμού (ΕΚ) 2201/2003 του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου 2003 για τη διεθνή δικαιοδοσία και την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων σε γαμικές διαφορές και διαφορές γονικής μέριμνας, ο οποίος καταργεί τον Κανονισμό (ΕΚ) 1347/2000

 

Γ. Η απόφαση του Δικαστηρίου

Το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι ο κανονισμός δεν αποσκοπεί στην ενοποίηση των ουσιαστικών και δικονομικών κανόνων δικαίου των επιμέρους κρατών μελών. Ωστόσο, οι κανόνες του εσωτερικού δικαίου δεν πρέπει να θίγουν την πρακτική αποτελεσματικότητα του κανονισμού.

Ακολούθως, το ΔΕΕ επισήμανε ότι εναπόκειται στο εθνικό δίκαιο να προσδιορίσει ποιο εθνικό δικαστήριο είναι αρμόδιο να εξετάσει τα ζητήματα της επιστροφής ή της επιμέλειας του παιδιού στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 11 παρ. 6 έως 8, ακόμη και στην περίπτωση που, κατά τον χρόνο της κοινοποίησης της απόφασης περί μη επιστροφής παιδιού, έχει ήδη κινηθεί ενώπιον δικαστηρίου διαδικασία επί της ουσίας όσον αφορά τη γονική μέριμνα του παιδιού αυτού.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, αυτή η απονομή αρμοδιότητας πρέπει να είναι σύμφωνη προς τα θεμελιώδη δικαιώματα του παιδιού, όπως διαλαμβάνονται στο άρθρο 24 του Χάρτη και, ειδικότερα, προς τον σκοπό της ταχείας διεξαγωγής της διαδικασίας.

 

Δ. Παρατηρήσεις

Η παρούσα υπόθεση, επί της οποίας εκδόθηκε η προδικαστική απόφαση, παρουσιάζει την ιδιαιτερότητα, ότι αφορά σε σύγκρουση δικαιοδοσίας δικαστηρίων που εδρεύουν στο ίδιο κράτος μέλος. Ειδικότερα, τα πολωνικά δικαστήρια δεν αμφισβήτησαν τη δικαιοδοσία των βελγικών δικαστηρίων.

Το ερώτημα που υπέβαλε το αιτούν δικαστήριο είναι διττό. Σε πρώτο στάδιο, ερωτά, αν το άρθρο 11 παρ. 7 και 8 του κανονισμού, επιτρέπουν σε ένα κράτος μέλος να απονέμει αρμοδιότητα σε εξειδικευμένο δικαστήριο να εξετάσει το ζήτημα της επιμέλειας τέκνου, κατόπιν έκδοσης απόφασης σε άλλο κράτος μέλος περί της μη επιστροφής αυτού, ακόμα και στην περίπτωση που εκκρεμεί ενώπιον άλλου δικαστηρίου διαδικασία αφορώσα τη γονική μέριμνα του εν λόγω τέκνου. Σε περίπτωση καταφατικής απάντησης στο πρώτο ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, αν οι διατάξεις του κανονισμού επιτρέπουν η προσφυγή στο εξειδικευμένο αυτό δικαστήριο να συνεπάγεται την αναστολή κάθε άλλης διαδικασίας με το ίδιο αντικείμενο, η οποία εκκρεμεί ενώπιον δικαστηρίου του αυτού κράτους μέλους.

Πιο συγκεκριμένα, αμφιβολίες εγείρονται σε σχέση με την επιφύλαξη που εισάγει η παρ. 7 του άρθρου 11 του κανονισμού, σύμφωνα με την οποία, η διαδικασία κοινοποίησης και λήψης απόφασης που προβλέπεται στην παράγραφο αυτή είναι απαραίτητη «αν τα δικαστήρια του κράτους μέλους στο οποίο το παιδί είχε τη συνήθη διαμονή του αμέσως πριν από την παράνομη μετακίνηση ή κατακράτησή του δεν έχουν ήδη επιληφθεί κατόπιν αιτήσεως ενός των μερών». Όπως προκύπτει από τη γνώμη του Γενικού Εισαγγελέα (σκέψεις 59-60), οι εν λόγω διατάξεις του κανονισμού, αφενός περιέχουν ρητές παραπομπές στο δίκαιο των κρατών μελών και αφετέρου αποτελούν κανόνες τεχνικής φύσης, που αποσκοπούν στον καθορισμό του τρόπου κοινοποίησης των πληροφοριών σχετικά με την απόφαση περί μη επιστροφής και δεν συνιστούν κανόνες καθορισμού του αρμόδιου δικαστηρίου. Συνεπώς, ο καθορισμός αυτός εναπόκειται στα κράτη μέλη, στο μέτρο που δεν θίγει την πρακτική αποτελεσματικότητα του κανονισμού [βλ. Αρβανιτάκης Π.- Βασιλακάκης Ε., Κανονισμός (ΕΚ) 2201/2003. Κατ’ άρθρο ερμηνεία, (-Κράνης) Άρθρο 11 (2016) 133].

Αναφορικά με το δεύτερο σκέλος του ερωτήματος, ήτοι το συμβατό της νομοθεσίας κράτους μέλους σε σχέση με τη ρύθμιση της τύχης παράλληλων διαδικασιών, και συγκεκριμένα, με το ζήτημα της αναστολής κάθε διαδικασίας σχετικής με τη γονική μέριμνα του παιδιού που εκκρεμεί ήδη ενώπιον άλλου δικαστηρίου, τα κράτη μέλη, αν και διαθέτουν ορισμένη αυτονομία σχετικά με δικονομικά θέματα, εντούτοις, πρέπει να ενεργούν σύμφωνα με τις αρχές και τους σκοπούς του κανονισμού (σκέψη 70 γνώμης Γενικού Εισαγγελέα). Θα πρέπει, ιδίως, να λαμβάνεται υπόψη το υπέρτερο συμφέρον του παιδιού και η επιταγή για ταχεία διεξαγωγή της διαδικασίας (σκέψεις 73-74 γνώμης Γενικού Εισαγγελέα) .

Ολόκληρο το κείμενο της απόφασης, εδώ…





About the Author


Back to Top ↑