full screen background image

Events

29 April 2017 - Summer School on European Business Law, Corfu 2017, 24-28 Ιουλίου Το “Summer School” αποτε ... +++ 3 May 2016 - Εκδηλώσεις Τομέα Διεθνών Σπουδών – Κατεύθυνση Ι.Δ.Δ. ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ο Καθηγ ... +++ 30 April 2016 - 9.5.2016: Ημερίδα – Το Πρόσωπο και η Οικογένεια στο Δίκαιο και την Κοινωνία   Το Ελληνικό Τμή ... +++ 30 March 2016 - 14th ICC Miami Conference on International Arbitration This conference provides an indispe ... +++ 29 March 2016 - ICC Japan Arbitration Week The ICC Japan Arbitration week, 26- ... +++ 28 March 2016 - 2nd ICC Asia Conference on International Arbitration The conference will offer a line-up ... +++

-Νομολογία ΙΔΔ

Published on July 13th, 2016 | by Argyro Myzithra

0

Περίληψη 238/2014 ΕφΠειρ (Ναυτ), Άρση αυτοτέλειας νομικού προσώπου λόγω κατάχρησης θεσμού, ενοχή εις ολόκληρον για χρέη νομικού προσώπου

Λέξεις κλειδιά: Πραγματική έδρα – Κατάχρηση νομικής προσωπικότητας εταιρίας – Άρση αυτοτέλειας νομικού προσώπου – Ενοχή εις ολόκληρον μετόχου και εταιρίας

Αριθμός Απόφασης: 238/2014

Δικαστήριο: Εφετείο Πειραιά (Ναυτικό Τμήμα)

Πηγή: ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ

Επιμέλεια: Αργυρώ Μυζήθρα

Α. Ιστορικό πλαίσιο

Εν προκειμένω εκκαλείται η υπ’ αρ. 755/2012 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, η οποία έκρινε την αγωγή της ανώνυμης εταιρίας «PRIME CAST LTD» (ενάγουσας και ήδη εφεσίβλητης) κατά της εταιρίας «MARTECHNIC BUNKERING LTD» (1η εναγομένη) και του νομίμου εκπροσώπου και προέδρου του Διοικητικού της Συμβουλίου (2ος εναγόμενος και ήδη εκκαλών).

Η εδρεύουσα στην Κύπρο ενάγουσα και ήδη εφεσίβλητη εταιρεία «PRIME CAST LTD» και η εταιρεία με την επωνυμία  «MARTECHNIC BUNKERING LTD», η οποία έχει καταστατική έδρα στη Λευκωσία της Κύπρου αλλά πραγματική έδρα στην Ελλάδα, δραστηριοποιούνται διεθνώς στον κλάδο του εφοδιασμού πλοίων με καύσιμα και λιπαντικά. Κατόπιν διαδοχικών συμβάσεων πωλήσεων που καταρτίστηκαν μεταξύ των ανωτέρω εταιρειών στον Πειραιά, η ενάγουσα πώλησε διαδοχικά στην εταιρεία «MARTECHNIC BUNKERING LTD» και παρέδωσε κατά αντίστοιχες συμφωνίες των συμβαλλομένων μερών ποσότητες λιπαντελαίου. Το συνολικό δε τίμημα της συναλλαγής, το οποίο ήταν καταβλητέο στον Πειραιά, δεν κατεβλήθη, μολονότι τα συμφωνηθέντα εμπορεύματα παραδόθηκαν στα αναφερόμενα στην αγωγή πλοία.

Κατά τη σύναψη των ανωτέρω συμβάσεων την αγοράστρια εταιρεία εκπροσωπούσε ο εκκαλών – δεύτερος εναγόμενος, δυνάμει γενικού πληρεξουσίου. Για το λόγο δε αυτό, η ενάγουσα και ήδη εφεσίβλητη εταιρία «PRIME CAST LTD» υποστηρίζει ότι ο δεύτερος εναγόμενος και ήδη εκκαλών είναι ο μοναδικός, άλλως ο κύριος μέτοχος, πρόεδρος του Δ.Σ. και νόμιμος εκπρόσωπος της πρώτης εναγόμενης «MARTECHNIC BUNKERING LTD», ο οποίος, καλυπτόμενος πίσω από τον εταιρικό μανδύα αυτής, τη χρησιμοποιεί, κατά κατάχρηση της νομικής της προσωπικότητας, για να καταστρατηγήσει το νόμο και να προκαλέσει δολίως ζημία σε τρίτους δανειστές του, μεταξύ των οποίων και η ενάγουσα και ότι ειδικότερα ο δεύτερος εναγόμενος ελέγχει την πρώτη εναγόμενη εταιρεία και λαμβάνει όλες τις κρίσιμες για τη λειτουργία και τη δραστηριότητά της αποφάσεις, τη χρησιμοποιεί ως παρένθετο πρόσωπο με μοναδικό σκοπό την αποφυγή αναλήψεως ατομικών ευθυνών κατά τη διενέργεια των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων και ως εκ τούτου ευθύνεται εις ολόκληρον με την πρώτη εναγόμενη για τα χρέη της έναντι των δανειστών της.

Β. Νομικό Πλαίσιο

Άρθρα 10, 61, 62, 70, 200, 281, 288, 361, 481 επ. και 926 ΑΚ, Άρθρο 3 παρ. 1-3 Σύμβασης της Ρώμης, Άρθρο 81 παρ. 2 Ν. 2190/1920

Γ. Απόφαση

Η υπόθεση κρίνεται από το παρόν Δικαστήριο μόνο όσον αφορά την εις ολόκληρον ευθύνη του δεύτερου εναγομένου (νυν εκκαλούντος φυσικού προσώπου) ως κυρίαρχου μετόχου και νομίμου εκπροσώπου της πρώτης εναγόμενης (που δεν είναι εν προκειμένω διάδικος), η οποία ευθύνη θεμελιώνεται στην κατάχρηση της νομικής προσωπικότητας της τελευταίας, ως προς την οποία βάση εφαρμοστέο τυγχάνει το ελληνικό ουσιαστικό δίκαιο, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 10 ΑΚ, ως το δίκαιο της πραγματικής έδρας της πρώτης εναγόμενης, το οποίο είναι εφαρμοστέο στην περίπτωση που η ευθύνη αυτή προϋποθέτει προηγούμενη άρση της αυτοτέλειας του νομικού προσώπου. Η περιουσιακή αυτοτέλεια των νομικών προσώπων είναι το βασικότερο στοιχείο της ιδιοσυστασίας τους (άρθρ. 70 ΑΚ), σύμφωνα με την οποία οι δικαιοπραξίες που επιχείρησε μέσα στα όρια της εξουσίας του το όργανο διοίκησης του νομικού προσώπου υποχρεώνουν το νομικό πρόσωπο, επιφέροντας γι’ αυτά ευθύνη αποκλειστική και χωριστή από εκείνη των μελών τους, που σημαίνει ότι υπέγγυα στους δανειστές του νομικού προσώπου είναι μόνον η δική του περιουσία και όχι και η περιουσία των μελών του. Ωστόσο ο απόλυτος αυτός διαχωρισμός δικαιολογείται, όταν εξυπηρετεί τους σκοπούς της χωριστής νομικής προσωπικότητας, διαφορετικά δεν είναι ανεκτός από το δίκαιο και κάμπτεται, είτε ευθέως με βάση σχετική διάταξη του νόμου, όπως λ.χ. είναι η διάταξη του άρθρ. 83 §2 του κ.ν. 2190/1920, είτε κατά την καλή πίστη, όπως αυτή αποτυπώνεται στα άρθρ. 281, 288 και 200 του ΑΚ, δηλαδή, όταν γίνεται κατάχρηση της αυτοτελούς ύπαρξης του νομικού προσώπου, οπότε καταφάσκεται η άρση της περιουσιακής αυτοτέλειάς του. Συνεπώς, η χρησιμοποίηση της εταιρείας για την εξυπηρέτηση σκοπών αποδοκιμαζόμενων από την έννομη τάξη συνιστά απαγορευμένη από το νόμο κατάχρηση του θεσμού της εταιρείας. Η καταχρηστική συμπεριφορά, που εκδηλώνεται ως κατάχρηση θεσμού, δεν ρυθμίζεται ειδικά στο νόμο. Πρέπει, όμως, να υπαχθεί και αυτή στη διάταξη του άρθρ. 281 ΑΚ και οι συνέπειές της να αντιμετωπισθούν σε αναλογία με τις συνέπειες της κατάχρησης δικαιώματος. Σε κάθε, πάντως, περίπτωση η άρση της αυτοτέλειας του νομικού προσώπου είναι προσωρινή και περιορισμένη, δηλαδή δεν καταλύεται η ίδια η νομική προσωπικότητα της εταιρείας, αλλά παραμερίζεται μόνο για τη συγκεκριμένη συναλλαγή η περιουσιακή αυτοτέλειά της, με την έννοια ότι η εταιρεία ή αναλόγως ο βασικός μέτοχος ή εταίρος της παραμένουν οφειλέτες, που ευθύνονται πλέον από κοινού και εις ολόκληρο (άρθρ. 481 ΑΚ) για τις ζημιογόνες συνέπειες (άρθρ. 926 ΑΚ) της συναλλαγής τους.

Ως προς την ενδοσυμβατική ευθύνη από τις αναφερόμενες στην αγωγή συμβάσεις πώλησης, οι οποίες καταρτίστηκαν στον Πειραιά, όπου ορίστηκε και ως τόπος αποπληρωμής των τιμημάτων από την αγοράστρια εταιρεία που έχει–κατά τα εκτιθέμενα στην αγωγή την πραγματική της έδρα στην Ελλάδα, όπου κατοικεί και ο συνυπεύθυνος με αυτήν κατά τα εκτιθέμενα στην αγωγή για την καταβολή των τιμημάτων δεύτερος εναγόμενος (και ήδη εκκαλών), εφαρμοστέο είναι επίσης το ελληνικό ουσιαστικό δίκαιο, ως το δίκαιο στο οποίο επέλεξαν τα μέρη να υπαχθούν μετασυμβατικώς, εφόσον η ενάγουσα στο δικόγραφό της επικαλείται τις διατάξεις του ελληνικού ουσιαστικού δικαίου , τις οποίες δεν αποκρούει ο ημεδαπός εναγόμενος – εκκαλών, κατ’ άρθρο 25 ΑΚ σε συνδυασμό με αρθ. 3 παρ.1 – 3 της Συμβάσεως της Ρώμης του έτους 1980, για το εφαρμοστέο δίκαιο στις συμβατικές ενοχές. Σύμφωνα με το εφαρμοστέο εσωτερικό ουσιαστικό δίκαιο η αγωγή, κατά το κρινόμενο από το παρόν Δικαστήριο τμήμα της, είναι νόμιμη στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 361, 513 επ., 281, 288, 481 επ., 291 (σε συνδ. με το άρθρο 1 του ν. 740/1977, εφόσον πρόκειται για διεθνή συναλλαγή που αφορά την εκμετάλλευση πλοίου, έτσι ώστε να είναι νόμιμη η συνομολόγησή της σε αλλοδαπό νόμισμα), 293, 295, 341, 345, 346 ΑΚ.

Επιπλέον, σύμφωνα με την κρίση του Δικαστηρίου, το γεγονός ότι η εταιρία «MARTECHNIC BUNKERING LTD» παρείχε με γενικό πληρεξούσιο τον Διευθυντή της (και ήδη εκκαλούντα) διευρυμένες εξουσίες διαχείρισης, δεν αρκεί από μόνο του για να προσδώσει στον εναγόμενο την ιδιότητα του κυρίου και βασικού μετόχου της αγοράστριας εταιρείας, ο οποίος ενήργησε στις κρινόμενες συμβάσεις κατά κατάχρηση της νομικής προσωπικότητάς της, συναλλασσόμενος με παρένθετο πρόσωπο την εταιρεία αυτή, χωρίς η εταιρεία να έχει εταιρική οργάνωση ή να έχει αναπτύξει επιχειρηματική δράση και όντας αυτός στην ουσία που συναλλάχθηκε υπό την εταιρική επωνυμία για δικό του όφελος. Ούτε αποδείχθηκε ότι η ενάγουσα που συμβλήθηκε με την εταιρεία ή τον εναγόμενο ως βασικό μέτοχο ή εταίρο της, οδηγήθηκε στη συγκεκριμένη συναλλαγή εξαιτίας της εμφανιζόμενης σ` αυτήν παραλλαγμένης κατάστασης (γεγονός που άλλωστε δεν επικαλείται). Συνεπώς, ο εναγόμενος δεν ευθύνεται εις ολόκληρον με την αγοράστρια εναγομένη εταιρεία «MARTECHNIC BUNKERING LTD» στην καταβολή των τιμημάτων των ενδίκων πωλήσεων και η αγωγή πρέπει να απορριφθεί ως προς αυτόν ως ουσιαστικά αβάσιμη.

Πηγή: ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ, εδώ…





About the Author


Back to Top ↑