full screen background image

Events

21 September 2017 - October 5 & 6, 2017: ‘International Investment Law & the Law of Armed Conflict’ Colloquium on ‘International Inve ... +++ 21 September 2017 - 5 & 6 Οκτωβρίου 2017: International Investment Law & the Law of Armed Conflict 5 & 6 Οκτωβρίου 2017: ... +++ 29 April 2017 - Summer School on European Business Law, Corfu 2017, 24-28 Ιουλίου Το “Summer School” αποτε ... +++ 3 May 2016 - Εκδηλώσεις Τομέα Διεθνών Σπουδών – Κατεύθυνση Ι.Δ.Δ. ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ο Καθηγ ... +++ 30 April 2016 - 9.5.2016: Ημερίδα – Το Πρόσωπο και η Οικογένεια στο Δίκαιο και την Κοινωνία   Το Ελληνικό Τμή ... +++ 30 March 2016 - 14th ICC Miami Conference on International Arbitration This conference provides an indispe ... +++

-Δίκαιο Αλλοδαπών

Published on November 15th, 2017 | by Georgia Archonti

0

Περίληψη: ΔΕΕ C-573/14 – Αποκλεισμός από το καθεστώς του πρόσφυγα – Οδηγία 2004/83/ΕΚ

Λέξεις κλειδιά: Προδικαστική παραπομπή – Χώρος, ασφάλειας και δικαιοσύνης – Άσυλο – Οδηγία 2004/83/ΕΚ – Ελάχιστες απαιτήσεις σχετικά με τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν οι υπήκοοι τρίτων χωρών ή οι απάτριδες για την αναγνώριση της ιδιότητας του πρόσφυγα – Άρθρο 12, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, και άρθρο 12, παράγραφος 3 – Αποκλεισμός από το καθεστώς του πρόσφυγα – Έννοια του όρου “πράξεις που αντιβαίνουν στους σκοπούς και τις αρχές των Ηνωμένων Εθνών” – Περιεχόμενο – Ηγετικό μέλος τρομοκρατικής οργανώσεως – Ποινική καταδίκη για συμμετοχή στις δραστηριότητες τρομοκρατικής ομάδας – Εξατομικευμένη έρευνα

Αριθμός απόφασης: C-573/14

 

Δικαστήριο Ευρωπαϊκής Ένωσης

 

Επιμέλεια: Γεωργία Αρχοντή

 

Α. Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα

Ο M. Lounani, μαροκινής καταγωγής, καταδικάστηκε από το Πρωτοβάθμιο Ποινικό Δικαστήριο του Βελγίου, στο έδαφος του οποίου διαμένει παρανόμως, με την κατηγορία της συμμετοχής σε τρομοκρατική ομάδα ως ηγετικό μέλος καθώς και για κατασκευή και χρήση πλαστών εγγράφων και παράνομη διαμονή. Υπό το φόβο διώξεων στην χώρα προέλευσης υπέβαλε αίτηση ασύλου στις βελγικές αρχές η οποία απορρίφθηκε καθώς, κατά την κρίση των αρχών, ο αιτών αποκλειόταν από το ευεργέτημα της υπαγωγής στο καθεστώς του πρόσφυγα. Ακολούθησε προσφυγή ακυρώσεως της ως άνω αποφάσεως η οποία αφού απορρίφθηκε, παραπέμφθηκε ενώπιον του Γενικού Επιτρόπου για συμπληρωματικές αποδείξεις. Έπειτα από μια αλληλουχία δικαιοδοτικών ενεργειών που οδήγησαν στην απόρριψη και την επαναπροώθηση στον Γενικό Επίτροπο, το Συμβούλιο επιλύσεως ενδίκων διαφορών αλλοδαπών αναγνώρισε την ιδιότητα του πρόσφυγα στο πρόσωπο του αιτούντος, απόφαση η οποία αναιρέθηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Στο πλαίσιο της νέας κρίσης, ο Γενικός Επίτροπος άσκησε αναίρεση κατά της απόφασης που εμμένει στην αναγνώριση της ιδιότητας του πρόσφυγα. Το Συμβούλιο της Επικρατείας υποβάλλει στο Δικαστήριο τα κάτωθι ερωτήματα: α) Να διευκρινισθεί αν το άρθρο 12, παράγραφος 2, στοιχείο γ’, της οδηγίας 2004/83 έχει την έννοια ότι, προκειμένου να γίνει δεκτό ότι συντρέχει λόγος αποκλεισμού από το καθεστώς του πρόσφυγα που διαλαμβάνεται στη διάταξη αυτή, απαιτείται ο αιτών την υπαγωγή στο καθεστώς διεθνούς προστασίας να έχει καταδικαστεί για κάποιο από τα εγκλήματα τρομοκρατίας που προβλέπει το άρθρο 1, παράγραφος 1, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/475, β) Αν το άρθρο 12, παράγραφος 2, στοιχείο γ’, και το άρθρο 12, παράγραφος 3, της οδηγίας 2004/83 έχουν την έννοια ότι πράξεις συμμετοχής στις δραστηριότητες τρομοκρατικής ομάδας, όπως αυτές για τις οποίες καταδικάστηκε ο αναιρεσίβλητος της κύριας δίκης, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του λόγου αποκλεισμού τον οποίο προβλέπουν οι διατάξεις αυτές, μολονότι το οικείο πρόσωπο δεν έχει τελέσει ούτε αποπειραθεί ή απειλήσει να τελέσει τρομοκρατική πράξη.

 

Β. Το νομικό πλαίσιο

 Άρθρο 12, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, και άρθρο 12, παράγραφος 3, της οδηγίας 2004/83/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων για την αναγνώριση και το καθεστώς των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απατρίδων ως προσφύγων ή ως προσώπων που χρήζουν διεθνούς προστασίας για άλλους λόγους (ΕΕ 2004, L 304, σ. 12, και διορθωτικά ΕΕ 2005, L 204, σ. 24, και ΕΕ 2011, L 278, σ. 13).

Γ. Η απόφαση του Δικαστηρίου

 Αναφορικά με το πρώτο ερώτημα, το Δικαστήριο επισήμανε αρχικά πως η οδηγία 2004/83 πρέπει να ερμηνεύεται με βάση την ratio της Σύμβασης της Γενεύης, καθώς αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο του διεθνούς δικαίου περί της προστασίας των προσφύγων. Εν προκειμένω, διαπίστωσε την αντιστοιχία του άρθρου 12, παράγραφος 2, στοιχείο γ’ της ως άνω οδηγίας με το άρθρο 1, τμήμα ΣΤ’, στοιχείο γ’ της Σύμβασης της Γενεύης, η οποία εντοπίζεται στην πρόβλεψη ότι οι διατάξεις δεν έχουν εφαρμογή στην περίπτωση προσώπων για τα οποία υπάρχουν σοβαροί λόγοι να πιστεύεται ότι είναι ένοχα ενεργειών αντίθετων προς τους σκοπούς και τις αρχές των Ηνωμένων Εθνών. Το περιεχόμενο των ενεργειών αυτών εξειδικεύεται σε σειρά ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας [1377 (2001), 1624 (2005)] εκ των οποίων προκύπτει πέρα από τις τρομοκρατικές ενέργειες, μεθόδους και πρακτικές, είναι επιτακτικό να προσαχθεί στη δικαιοσύνη οποιοδήποτε άτομο χρηματοδοτεί, οργανώνει, προπαρασκευάζει, ή διαπράττει τρομοκρατικές ενέργειες ή παράλληλα συνεργεί, μετέχει ή επιχειρεί να συμμετάσχει σε αυτές ή να παρέχει καταφύγιο στους αυτουργούς αυτών. Εν προκειμένω, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, δεν απαιτείται η καταδίκη για κάποια από τα εγκλήματα τρομοκρατίας της αποφάσεως-πλαισίου 2002/475 για τον αποκλεισμό από το καθεστώς του πρόσφυγα, διότι δεν προκύπτει σχετική βούληση του νομοθέτη, ο οποίος, δεδομένου ότι η απόφαση-πλαίσιο 2002/475 ίσχυε κατά τον χρόνο κατάρτισης του άρθρου 12, παράγραφος 2, στοιχείο γ’ της οδηγίας 2004/83, θα μπορούσε να περιορίσει το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας είτε αναφέροντας ρητά τα αδικήματα της αποφάσεως-πλαισίου είτε παραπέμποντας σε αυτά. Στη συνέχεια, εξετάζοντας το δεύτερο ερώτημα, το ΔΕΕ διαπίστωσε αρχικά ότι ο αναιρεσίβλητος δεν διέπραξε αυτοπροσώπως τρομοκρατικές ενέργειες ούτε υπήρξε ηθικός αυτουργός ή συνεργός στην τέλεση τους. Ωστόσο, με βάση τις παραπάνω σκέψεις και ειδικότερα τους σκοπούς του Συμβουλίου Ασφαλείας, πρέπει να επισημανθεί ότι μεταξύ των προσώπων που αποκλείονται από το καθεστώς του πρόσφυγα είναι δυνατόν να περιλαμβάνονται και όσα ασκούν δραστηριότητες στρατολογήσεως, οργανώσεως, μεταφοράς ή εξοπλισμού ατόμων τα οποία μεταβαίνουν σε κράτος διαφορετικό του κράτους διαμονής ή του κράτους ιθαγενείας τους με σκοπό, ιδίως την τέλεση, τον σχεδιασμό ή την προπαρασκευή τρομοκρατικών πράξεων. Η παραπάνω σκέψη ενισχύεται και από την ερμηνεία των άρθρων 12, παράγραφος 2, στοιχείο γ’ και 12, παράγραφος 3 της οδηγίας 2004/83, σύμφωνα με τα οποία αποκλεισμός μπορεί να εφαρμοστεί και στην περίπτωση που υπάρχουν σοβαροί λόγοι να πιστεύετε ότι υπήρξαν ηθικοί αυτουργοί ή συμμέτοχοι σε πράξεις αντίθετες στις αρχές των Ηνωμένων Εθνών. Στο σημείο αυτό κρίσιμο είναι να διευκρινιστεί ότι η εκάστοτε αρμόδια αρχή μπορεί να προχωρήσει σε αποκλεισμό μόνο αφού προβεί σε εξατομικευμένη εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών που συνηγορούν στο ότι ο ενδιαφερόμενος τέλεσε τις επιλήψιμες πράξεις και εφόσον αυτός πληροί κατά τα λοιπά τα κριτήρια ώστε να υπαχθεί στο καθεστώς του πρόσφυγα. Εν προκειμένω, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των παραπάνω στοιχείων, το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μολονότι δεν αποδείχθηκε ότι το οικείο πρόσωπο τέλεσε, αποπειράθηκε ή απείλησε να τελέσει τρομοκρατική πράξη, η ύπαρξη καταδίκης στο πρόσωπο του για συμμετοχή σε δραστηριότητες τρομοκρατικής ομάδας μπορεί να δικαιολογήσει τον αποκλεισμό του από το καθεστώς του πρόσφυγα. Επιπλέον, όσον αφορά την εξατομικευμένη κρίση των πραγματικών περιστατικών βάσει των οποίων θα κριθεί αν το πρόσωπο είναι ένοχο για πράξεις που αντιβαίνουν στους σκοπούς και στις αρχές των Ηνωμένων Εθνών, ιδιαίτερης σημασίας κρίνεται το γεγονός ότι ο αναιρεσίβλητος ήταν ηγετικό στέλεχος της ομάδας όπως και το ότι καταδικάστηκε αμετάκλητα από τα δικαστήρια κράτους μέλους.

                   

Για το πλήρες κείμενο της απόφασης εδώ





About the Author


Back to Top ↑