full screen background image

Events

21 September 2017 - October 5 & 6, 2017: ‘International Investment Law & the Law of Armed Conflict’ Colloquium on ‘International Inve ... +++ 21 September 2017 - 5 & 6 Οκτωβρίου 2017: International Investment Law & the Law of Armed Conflict 5 & 6 Οκτωβρίου 2017: ... +++ 29 April 2017 - Summer School on European Business Law, Corfu 2017, 24-28 Ιουλίου Το “Summer School” αποτε ... +++ 3 May 2016 - Εκδηλώσεις Τομέα Διεθνών Σπουδών – Κατεύθυνση Ι.Δ.Δ. ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ο Καθηγ ... +++ 30 April 2016 - 9.5.2016: Ημερίδα – Το Πρόσωπο και η Οικογένεια στο Δίκαιο και την Κοινωνία   Το Ελληνικό Τμή ... +++ 30 March 2016 - 14th ICC Miami Conference on International Arbitration This conference provides an indispe ... +++

-Δίκαιο Αλλοδαπών

Published on December 28th, 2017 | by Georgia Archonti

0

Περίληψη: ΔΕΕ C-133/15 – Δικαίωμα διαμονής σε κράτος μέλος για υπήκοο τρίτης χώρας με την ιδιότητα του γονέα ανήλικου Ευρωπαίου πολίτη – Οδηγία 2004/38/ΕΚ

Λέξεις – κλειδιά: Προδικαστική παραπομπή – Ιθαγένεια της Ένωσης – Άρθρο 20 ΣΛΕΕ – Δικαίωμα διαμονής σε κράτος μέλος ως προϋπόθεση για την πρόσβαση στις κοινωνικές παροχές και τα οικογενειακά επιδόματα – Υπήκοος τρίτης χώρας που έχει την καθημερινή και πρακτική φροντίδα του ανήλικου τέκνου του, υπηκόου του εν λόγω κράτους μέλους – Υποχρέωση του υπηκόου τρίτης χώρας να αποδείξει την ανικανότητα του έτερου γονέα, υπηκόου του εν λόγω κράτους μέλους, να ασχοληθεί με το τέκνο – Άρνηση διαμονής που ενδέχεται να υποχρεώνει το τέκνο να εγκαταλείψει το έδαφος του κράτους μέλους, ή και, ενδεχομένως, το έδαφος της Ένωσης

Αριθμός απόφασης: C-133/15

 Δικαστήριο Ευρωπαϊκής Ένωσης

 Επιμέλεια: Γεωργία Αρχοντή

 Α. Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα

 Εκκαλούσες στην υπόθεση της κύριας δίκης είναι οχτώ μητέρες, ενός ή και περισσότερων τέκνων ολλανδικής ιθαγένειας, ο πατέρας των οποίων έχει επίσης ολλανδική ιθαγένεια. Τα ως άνω πρόσωπα έχουν υποβάλει αιτήματα κοινωνικής αρωγής, βάσει του αντίστοιχου νόμου, και χορηγήσεως οικογενειακών επιδομάτων, με βάση τον νόμο περί οικογενειακών επιδομάτων από υπηκόους τρίτων χωρών. Στο σύνολο των υποθέσεων, τα τέκνα έχουν αναγνωριστεί από τον πατέρα τους, αλλά ζουν κατά κύριος λόγο με τη μητέρα τους. Οι παραπάνω αιτήσεις απορρίφθηκαν από τις αρμόδιες αρχές, με την αιτιολογία ότι, ελλείψει τίτλου διαμονής, δεν δικαιούνταν βάσει της εθνικής νομοθεσίας την ως άνω αρωγή και τα επιδόματα. Οι προσφυγές που ασκήθηκαν κατά των απορριπτικών αποφάσεων δεν έγιναν δεκτές πρωτοδίκως και ακολούθησε η άσκηση εφέσεων από τις εκκαλούσες της κύριας δίκης στο αρμόδιο Εφετείο. Το αιτούν δικαστήριο υπέβαλλε αίτηση προδικαστικής αποφάσεως με τα εξής ερωτήματα: α) αν το άρθρο 20 ΣΛΕΕ έχει την έννοια ότι δεν επιτρέπει σε κράτος μέλος να αρνηθεί το δικαίωμα διαμονής στο έδαφός του σε γονέα, υπήκοο τρίτης χώρας, ο οποίος έχει την καθημερινή πραγματική φροντίδα ανήλικου τέκνου ιθαγένειας του εν λόγω κράτους μέλους, εφόσον δεν αποκλείεται ο έτερος γονέας, ο οποίος έχει την ιθαγένεια του ίδιου κράτους μέλους, να είναι σε θέση να αναλάβει την καθημερινή πραγματική φροντίδα του τέκνου καθώς και αν ασκεί επιρροή το γεγονός ότι ο υπήκοος τρίτης χώρας δεν φέρει εξ ολοκλήρου το νομικό, οικονομικό ή συναισθηματικό βάρος για το τέκνο και β) αν το άρθρο 20 ΣΛΕΕ έχει την έννοια ότι δεν επιτρέπει σε κράτος μέλος να εξαρτά το δικαίωμα διαμονής, στο έδαφός του, υπηκόου τρίτης χώρας, γονέα ο οποίος έχει την καθημερινή πραγματική φροντίδα ανήλικου τέκνου έχοντος την ιθαγένεια του εν λόγω κράτους μέλους, από την υποχρέωση του εν λόγω υπηκόου τρίτης χώρας να αποδείξει ότι ο έτερος γονέας, υπήκοος του ίδιου κράτους μέλους, δεν είναι σε θέση να φροντίζει καθημερινά και πραγματικά το τέκνο.

Β. Το νομικό πλαίσιο

 Oδηγία 2004/38/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στην επικράτεια των κρατών μελών, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) 1612/68 και την κατάργηση των οδηγιών 64/221/ΕΟΚ, 68/360/ΕΟΚ, 72/194/ΕΟΚ, 73/148/ΕΟΚ, 75/34/ΕΟΚ, 75/35/ΕΟΚ, 90/364/ΕΟΚ, 90/365/ΕΟΚ και 93/96/ΕΟΚ (ΕΕ 2004, L 158, σ. 77, και διορθωτικά ΕΕ 2004, L 229, σ. 35, και ΕΕ 2005, L 197, σ. 34)

 Γ. Η απόφαση του δικαστηρίου

 Στην υπό κρίση υπόθεση, το Δικαστήριο ασχολήθηκε με μια ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα περίπτωση καθώς είχε να αντιμετωπίσει οχτώ διαφορετικές αιτήσεις. Όπως και το ίδιο επισήμανε στις προκαταρκτικές του παρατηρήσεις, οι υποθέσεις της κύριας δίκης αν και εμφανίζουν αναλογίες, παρουσιάζουν και ορισμένες ιδιαιτερότητες καθώς παρατηρήθηκαν διαφοροποιήσεις στην έκταση των επαφών μεταξύ των τέκνων και του πατέρα τους, ενώ σε δύο περιπτώσεις είχε χορηγηθεί άδεια διαμονής.

 Όσον αφορά το πρώτο ερώτημα, το Δικαστήριο επανέλαβε την πάγια νομολογία του σύμφωνα με την οποία οι υπήκοοι κράτους μέλους, όπως είναι εν προκειμένω τα τέκνα των υποθέσεων της κύριας δίκης, έχουν δικαίωμα να επικαλεσθούν, ακόμα και έναντι του κράτους μέλους, τα δικαιώματα που απορρέουν από την ιδιότητα τους ως πολιτών της Ένωσης βάσει του άρθρου 20 ΣΛΕΕ. Για τον λόγο αυτό απαγορεύονται εθνικά μέτρα, όπως αυτά που δεν αναγνωρίζουν το δικαίωμα διαμονής μελών της οικογένειας για πολίτη της Ένωσης, όταν εμποδίζουν ουσιωδώς τους πολίτες κράτους μέλους από το να απολαύουν τα δικαιώματα που συναρτώνται με την ιδιότητα τους αυτή. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθεί ότι δόθηκε έμφαση στο γεγονός ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις επιβάλλεται η αναγνώριση δικαιώματος διαμονής όταν διακυβεύεται η πρακτική αποτελεσματικότητα της ιθαγένειας της Ένωσης.

Εν προκειμένω, μνημονεύοντας αντίστοιχη νομολογία του (C-356/11, C 357/11), το ΔΕΕ αναφέρει ότι προκειμένου να διαπιστωθεί αν συντρέχει κίνδυνος στέρησης των προβλεπόμενων από την Ένωση δικαιωμάτων πρέπει να αξιολογηθεί κατά πόσο ο γονέας υπήκοος τρίτης χώρας φέρει το νομικό, οικονομικό ή συναισθηματικό βάρος για το τέκνο. Συγκεκριμένα, αξιολογείται αν ο γονέας έχει αναλάβει την πραγματική επιμέλεια του τέκνου και αν υφίσταται πραγματική σχέση εξαρτήσεως μεταξύ τέκνου και γονέα – υπηκόου τρίτης χώρας. Κρίσιμο στοιχείο στην έρευνα αυτή είναι αν ο έτερος γονέας – πολίτης της Ένωσης είναι πράγματι ικανός και διατεθειμένος να αναλάβει αποκλειστικώς την καθημερινή φροντίδα του τέκνου. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, είναι απαραίτητο να συνεκτιμηθεί, με γνώμονα το υπέρτατο συμφέρον του τέκνου, το σύνολο των υπό κρίση περιστάσεων και ιδίως της ηλικίας του τέκνου, της σωματικής και συναισθηματικής του αναπτύξεως, της εντάσεως του συναισθηματικού του δεσμού με τον γονέα που είναι πολίτης της Ένωσης και με τον γονέα υπήκοο τρίτης χώρας καθώς και του κινδύνου που θα συνεπαγόταν για την ισορροπία του τέκνου ο αποχωρισμός του από τον γονέα υπήκοο τρίτης χώρας.

Ως προς το δεύτερο ερώτημα, το Δικαστήριο επισήμανε αρχικά ότι, σε περίπτωση που ο γονέας – υπήκοος τρίτης χώρας ζητεί την αναγνώριση του δευτερογενούς δικαιώματος διαμονής, βάσει του άρθρου 20 ΣΛΕΕ, φέρει το βάρος να προσκομίσει τα στοιχεία εκείνα ώστε να εξετασθεί αν πληρούνται οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ως άνω άρθρου, με έμφαση στα στοιχεία εκείνα που αποδεικνύουν ότι τυχόν μη αναγνώριση του εν λόγω δικαιώματος θα στερούσε από το τέκνο τη δυνατότητα πραγματικής απολαύσεως κατά το ουσιώδες μέρος τους, των δικαιωμάτων που παρέχει η ιδιότητα του πολίτη της Ένωσης, υποχρεώνοντάς το να εγκαταλείψει το έδαφος της Ένωσης θεωρούμενον ως εν όλον. Πέρα από την παραπάνω υποχρέωση, οι αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους οφείλουν να προβαίνουν, βάσει των στοιχείων που προσκομίζονται από τον υπήκοο τρίτης χώρας, στην αναγκαία έρευνα ώστε να μπορέσουν να κρίνουν, υπό το πρίσμα του συνόλου των περιστάσεων της υποθέσεως, αν τυχόν απορριπτική απόφαση θα έθετε σε κίνδυνο την πρακτική αποτελεσματικότητα του άρθρου 20 ΣΛΕΕ.

Για το πλήρες κείμενο της απόφασης εδώ

 

 

 





About the Author


Back to Top ↑