full screen background image

Events

21 September 2017 - October 5 & 6, 2017: ‘International Investment Law & the Law of Armed Conflict’ Colloquium on ‘International Inve ... +++ 21 September 2017 - 5 & 6 Οκτωβρίου 2017: International Investment Law & the Law of Armed Conflict 5 & 6 Οκτωβρίου 2017: ... +++ 29 April 2017 - Summer School on European Business Law, Corfu 2017, 24-28 Ιουλίου Το “Summer School” αποτε ... +++ 3 May 2016 - Εκδηλώσεις Τομέα Διεθνών Σπουδών – Κατεύθυνση Ι.Δ.Δ. ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ο Καθηγ ... +++ 30 April 2016 - 9.5.2016: Ημερίδα – Το Πρόσωπο και η Οικογένεια στο Δίκαιο και την Κοινωνία   Το Ελληνικό Τμή ... +++ 30 March 2016 - 14th ICC Miami Conference on International Arbitration This conference provides an indispe ... +++

-Δίκαιο Αλλοδαπών

Published on January 10th, 2018 | by Georgia Archonti

0

Περίληψη: ΔΕΕ C-578/16 PPU – Υποχρεώσεις κράτους μέλους κατά τη μεταφορά βαριά αρρώστου αιτούντος άσυλο – Κανονισμός(ΕΕ) 604/13

Λέξεις κλειδιά: Προδικαστική παραπομπή – Χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης – Σύνορα, άσυλο και μετανάστευση – Σύστημα του Δουβλίνου – Κανονισμός (ΕΕ) 604/2013 – Άρθρο 4 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση – Μεταφορά βαριά αρρώστου αιτούντος άσυλο προς το κράτος που είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησης του – Μη συνδρομή βάσιμων λόγων που να οδηγούν στο συμπέρασμα ότι στο εν λόγω κράτος υπάρχουν αποδεδειγμένες συστημικές ελλείψεις – Υποχρεώσεις επιβαλλόμενες στο κράτος μέλος που πρέπει να πραγματοποιήσει τη μεταφορά

Αριθμός απόφασης: C-578/16 PPU

 Δικαστήριο Ευρωπαϊκής Ένωσης

 Επιμέλεια: Γεωργία Αρχοντή

 Α. Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα

 Οι προσφεύγοντες στην υπόθεση της κύριας δίκης είναι υπήκοοι της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας και της Αιγύπτου αντίστοιχα, οι οποίοι έχουν υποβάλλει αίτηση ασύλου στο Υπουργείο Εσωτερικών της Δημοκρατίας της Σλοβενίας, αφού είχαν διέλθει από τη Δημοκρατία της Κροατίας, μέσω έγκυρης θεώρησης εισόδου. Οι αρμόδιες αρχές αρνήθηκαν την εξέταση των αιτήσεων ασύλου, μεταξύ των οποίων ήταν και εκείνη του τέκνου των προσφευγόντων και διέταξε την μεταφορά τους στην Κροατία, απόφαση που ακυρώθηκε από το διοικητικό δικαστήριο και αναπέμφθηκε εκ νέου στις αρμόδιες αρχές. Μετά από μία αλληλουχία νομικών ενεργειών μεταξύ του Υπουργείου Εσωτερικών και των αρμόδιων δικαστηρίων, το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την υπουργική απόφαση περί μεταφοράς καθώς διαπίστωσε πως πληρούνταν οι κατάλληλες συνθήκες για την υποδοχή των προσφευγόντων στην Κροατία, ειδικά όσον αφορά το ζήτημα της ιατρικής περίθαλψης. Αν και η ως άνω κρίση απέκτησε ισχύ δεδικασμένου, οι προσφεύγοντες άσκησαν συνταγματική προσφυγή ενώπιον του Συνταγματικού Δικαστηρίου, το οποίο εξαφάνισε την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου και ανέπεμψε την υπόθεση της κύριας δίκης σε αυτό προκειμένου να την εκδικάσει εκ νέου συμμορφούμενο προς τα διαλαμβανόμενα στη δική του απόφαση. Παράλληλα, διαπιστώνοντας ότι δεν είχε υποβληθεί αίτηση προδικαστικής απόφασης, το Ανώτατο Δικαστήριο υπέβαλλε στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα: α) αν το άρθρο 17, παράγραφος 1, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ έχει την έννοια ότι το ζήτημα της εκ μέρους κράτους μέλους εφαρμογής της «ρήτρας διακριτικής ευχέρειας», την οποία προβλέπει η  διάταξη αυτή, εμπίπτει μόνο στο εθνικό δίκαιο και στην ερμηνεία που του αποδίδει το Συνταγματικό Δικαστήριο του εν λόγω κράτους μέλους, ή αν συνιστά ζήτημα ερμηνείας του δικαίου της Ένωσης, κατά την έννοια του άρθρου 267 ΣΛΕΕ και β) αν το άρθρο 4 του Χάρτη έχει την έννοια ότι, υπό περιστάσεις κατά τις οποίες η μεταφορά αιτούντος άσυλο, ο οποίος πάσχει από ιδιαιτέρως σοβαρή ψυχική ή σωματική πάθηση, συνεπάγεται πραγματικό και αποδεδειγμένο κίνδυνο σημαντικής και μη αναστρέψιμης επιδείνωσης της κατάστασης της υγείας του εν λόγω προσώπου, η μεταφορά αυτή συνιστά απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση κατά την έννοια του εν λόγω άρθρου, και σε περίπτωση καταφατικής απάντησης, αν το οικείο κράτος μέλος οφείλει να εφαρμόσει τη «ρήτρα διακριτικής ευχέρειας» του άρθρου 17, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού και να εξετάσει το ίδιο τη σχετική αίτηση ασύλου.

Β. Το νομικό πλαίσιο

 Άρθρο 3, παράγραφος 2, και του άρθρου 17, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΕ) 604/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα (ΕΕ 2013, L 180, σ. 31, στο εξής: κανονισμός Δουβλίνο ΙΙΙ), του άρθρου 267 ΣΛΕΕ καθώς και του άρθρου 4 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης)

Γ. Η απόφαση του Δικαστηρίου

 Εξετάζοντας, αρχικά, το πρώτο ερώτημα, το Δικαστήριο επισήμανε ότι εξουσία εκτίμησης που παρέχει η «ρήτρα διακριτικής ευχέρειας» στα κράτη μέλη αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του συστήματος που θέσπισε ο νομοθέτης της Ένωσης για τον προσδιορισμό του υπεύθυνου κράτους μέλους. Ως εκ τούτου τα κράτη μέλη εφαρμόζουν το δίκαιο της Ένωσης, κατά την έννοια του άρθρου 51, παράγραφος 1, του Χάρτη, και όταν κάνουν χρήση της ρήτρας αυτής. Επομένως, το ζήτημα της εφαρμογής της ως άνω ρήτρας δεν εμπίπτει μόνο στο εθνικό δίκαιο και στην ερμηνεία που του αποδίδει το Συνταγματικό Δικαστήριο του εν λόγω κράτους μέλους, αλλά συνιστά ζήτημα ερμηνείας του δικαίου της Ένωσης, κατά την έννοια του άρθρου 267 ΣΛΕΕ.

Όσον αφορά το δεύτερο ερώτημα, το Δικαστήριο επανέλαβε την πάγια νομολογία του σύμφωνα με την οποία οι κανόνες του παράγωγου δικαίου της Ένωσης, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται οι διατάξεις του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ, πρέπει να ερμηνεύονται και να εφαρμόζονται σύμφωνα με τα θεμελιώδη δικαιώματα που κατοχυρώνει ο Χάρτης. Ειδική μνεία έγινε στην απόφαση N.S. κλπ. (C-411/10 και C-493/10) σύμφωνα με την οποία η μεταφορά αιτούντων άσυλο στο πλαίσιο του συστήματος του Δουβλίνου ενδέχεται, υπό ορισμένες συνθήκες, να είναι αντίθετη προς την απαγόρευση των απάνθρωπων ή εξευτελιστικών ποινών ή μεταχείρισης που προβλέπει το άρθρο 4 του Χάρτη και κατά συνέπεια τα κράτη μέλη οφείλουν να μην προβαίνουν σε μεταφορά προσώπων προς ορισμένος κράτος μέλος, όταν είναι αδύνατον να αγνοούν την ύπαρξη, στο κράτος αυτό, συστημικών ελλείψεων.

Επιπλέον, τα κράτη μέλη που δεσμεύονται από την οδηγία 2013/33/ΕΕ για την υποδοχή, μεταξύ των οποίων και η Κροατία, σύμφωνα με τα άρθρα 17 έως 19, οφείλουν να παρέχουν στους αιτούντες άσυλο την απαραίτητη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και συνδρομή οι οποίες περιλαμβάνουν, κατ’ελάχιστο, τις πρώτες βοήθειες και την αναγκαία θεραπεία ασθενειών και σοβαρών πνευματικών διαταραχών.

Στην επίμαχη περίπτωση, δεν προέκυψε, με βάση τα προσκομισθέντα στοιχεία, η ύπαρξη συστημικών ελλείψεων ως προς τη διαδικασία ασύλου και τις συνθήκες υποδοχής των αιτούντων στην Κροατία, χωρίς, ωστόσο, να αποκλείεται το ενδεχόμενο η ίδια η μεταφορά αιτούντος άσυλο, η κατάσταση της υγείας του οποίου είναι ιδιαιτέρως σοβαρή, να συνεπάγεται πραγματικό κίνδυνο να υποστεί το πρόσωπο αυτό απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση, ανεξαρτήτως της ποιότητας των υπηρεσιών υποδοχής και της παρεχόμενης ιατρικής περίθαλψης στο κράτος μέλος που είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησης του. Ειδικότερα, η ως άνω συνθήκη πληρούται στην περίπτωση μεταφοράς αιτούντος άσυλο, ο οποίος πάσχει από ιδιαιτέρως σοβαρή ψυχική ή σωματική πάθηση, η οποία συνεπάγεται πραγματικό και αποδεδειγμένο κίνδυνο σημαντικής και μη αναστρέψιμης επιδείνωσης της κατάστασης της υγείας του. Εναπόκειται, επομένως στις αρχές του οικείου κράτους μέλους, περιλαμβανομένων των δικαστηρίων του, να άρουν κάθε σοβαρή αμφιβολία ως προς τις επιπτώσεις της μεταφοράς στην υγεία του ενδιαφερομένου, στο πλαίσιο της απόφασης περί μεταφοράς ή όταν αποφαίνονται επί της νομιμότητας της απόφασης.

Κατά τη διαδικασία αυτή, είναι σημαντικό να εξακριβωθεί αν η υγεία του αιτούντος μπορεί να διαφυλαχθεί καταλλήλως και επαρκώς με τη λήψη προληπτικών μέτρων που προβλέπει ο κανονισμός Δουβλίνο ΙΙΙ. Αν κριθεί ότι η λήψη των ως άνω μέτρων δεν αρκεί, προκειμένου να εξασφαλιστούν τα ως άνω εχέγγυα, οι αρχές του οικείου κράτους μέλους οφείλουν να αναστείλουν την εκτέλεση της μεταφοράς του προσώπου για όσο διάστημα η κατάσταση του δεν επιτρέπει τη μεταφορά του και όταν είναι «πρακτικά δυνατόν», όπως το άρθρο 29, παράγραφος 1 του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ προβλέπει. Στην περίπτωση, μάλιστα, που διαπιστωθεί ότι η κατάσταση της υγείας του αιτούντος άσυλο δεν αναμένεται να βελτιωθεί στο εγγύς μέλλον, ή ότι υπάρχει κίνδυνος η μακροχρόνια αναβολή της διαδικασίας να επιβαρύνει την κατάσταση του, το κράτος μέλος που υπέβαλε το αίτημα έχει τη δυνατότητα να επιλέξει να εξετάσει το ίδιο την αίτηση του προσώπου αυτού κάνοντας χρήση της «ρήτρας διακριτικής ευχέρειας» του άρθρου 17, παράγραφος 1 του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ, χωρίς ωστόσο να ιδρύεται υποχρέωση για το κράτος, σε συνδυασμό με το άρθρο 4 του Χάρτη, και για περίπτωση όπως αυτή της κύριας δίκης. Εν προκειμένω, εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξετάσει αν η κατάσταση της υγείας της προσφεύγουσας είναι τόσο σοβαρή ώστε να υπάρχουν βάσιμες αμφιβολίες για τη μεταφορά της και, συγκεκριμένα, να συνεπάγεται αυτή πραγματικό κίνδυνο απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης.

Για το πλήρες κείμενο της απόφασης εδώ





About the Author


Back to Top ↑