full screen background image

Events

21 September 2017 - October 5 & 6, 2017: ‘International Investment Law & the Law of Armed Conflict’ Colloquium on ‘International Inve ... +++ 21 September 2017 - 5 & 6 Οκτωβρίου 2017: International Investment Law & the Law of Armed Conflict 5 & 6 Οκτωβρίου 2017: ... +++ 29 April 2017 - Summer School on European Business Law, Corfu 2017, 24-28 Ιουλίου Το “Summer School” αποτε ... +++ 3 May 2016 - Εκδηλώσεις Τομέα Διεθνών Σπουδών – Κατεύθυνση Ι.Δ.Δ. ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ο Καθηγ ... +++ 30 April 2016 - 9.5.2016: Ημερίδα – Το Πρόσωπο και η Οικογένεια στο Δίκαιο και την Κοινωνία   Το Ελληνικό Τμή ... +++ 30 March 2016 - 14th ICC Miami Conference on International Arbitration This conference provides an indispe ... +++

-Νομολογία ΙΔΔ

Published on March 1st, 2018 | by efi kloyeri

0

ΠΕΡΙΛΗΨΗ: ΔΕΕ C-498/16, Κανονισμός (ΕΚ) 44/2001, ένδικη διαφορά σχετικά με την έννοια του καταναλωτή και την εκχώρηση απαιτήσεων μεταξύ καταναλωτών

Λέξεις-Κλειδιά: Χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης – Κανονισμός (ΕΚ) 44/2001 – Άρθρα 15 και 16 – Διεθνής δικαιοδοσία σε συμβάσεις καταναλωτών – Έννοια του όρου “καταναλωτής” – Εκχώρηση απαιτήσεων μεταξύ καταναλωτών προκειμένου να προβληθούν κατά του αυτού επαγγελματία

Α: Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα

Ο M. Schrems, χρήστης του μέσου κοινωνικής δικτύωσης Facebook εκτός από προσωπικό λογαριασμό, έχει ανοίξει και σελίδα με σκοπό να ενημερώνει τους χρήστες του διαδικτύου για τη δράση του κατά της Facebook Ireland, τις διαλέξεις του, καθώς και να απευθύνει εκκλήσεις δωρεών και να διαφημίζει τα βιβλία του.

Το 2011, ο ίδιος υπέβαλε ενώπιον της ιρλανδικής επιτροπής προστασίας δεδομένων 23 καταγγελίες κατά της Facebook Ireland, για παραβιάσεις των διατάξεων περί της προστασίας των προσωπικών δεδομένων και ενώπιον του Landesgericht für Zivilrechtssachen Wien (πρωτοβάθμιου περιφερειακού δικαστηρίου αστικών υποθέσεων Βιέννης, Αυστρία) αιτήματα ως προς τα οποία υποστήριξε, ότι στηρίζεται τόσο στις δικές του απαιτήσεις όσο και στις παρεμφερείς απαιτήσεις τις οποίες του εκχώρησαν επτά ακόμη αντισυμβαλλόμενοι της εναγομένης της κύριας δίκης, που επίσης είναι καταναλωτές και κατοικούν στην Αυστρία, στη Γερμανία ή στην Ινδία.

Η Facebook Ireland προέβαλε με τη σειρά της ένσταση ελλείψεως διεθνούς δικαιοδοσίας. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο απέρριψε την αγωγή του M. Schrems, ο οποίος και άσκησε έφεση ενώπιον του Oberlandesgericht Wien (ανώτερου περιφερειακού δικαστηρίου Βιέννης, Αυστρία),  το οποίο μεταρρύθμισε εν μέρει τη διάταξη. Αμφότεροι οι αντίδικοι άσκησαν αναίρεση (Revision) κατά της αποφάσεως αυτής ενώπιον του Oberster Gerichtshof (Ανώτατου Δικαστηρίου, Αυστρία).

Υπό τις συνθήκες αυτές, το τελευταίο υπέβαλε στο ΔΕΕ τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:

1) Έχει το άρθρο 15 του κανονισμού 44/2001  την έννοια ότι ένας “καταναλωτής”, κατά την εν λόγω διάταξη, παύει να έχει την ιδιότητα αυτή εάν, μετά από μακρόχρονη χρήση ιδιωτικού λογαριασμού στο Facebook, δημοσιεύει βιβλία σε σχέση με την προάσπιση των δικαιωμάτων του, δίνει διαλέξεις, ενίοτε επ’ αμοιβή, εκμεταλλεύεται ισοτόπους, συγκεντρώνει δωρεές για την προάσπιση των δικαιωμάτων και αναλαμβάνει τη διεκδίκηση των απαιτήσεων πολυάριθμων καταναλωτών οι οποίες του εκχωρούνται έναντι της διαβεβαιώσεως ότι, σε περίπτωση επιτυχούς εκβάσεως, οι καταναλωτές θα καρπωθούν τα πιθανά οφέλη αφαιρουμένων των σχετικών δικαστικών εξόδων;

2) Έχει το άρθρο 16 του κανονισμού 44/2001 την έννοια ότι ένας καταναλωτής σε ορισμένο κράτος μέλος δύναται να προβάλει ως ενάγων ενώπιον δικαστηρίου του τόπου κατοικίας του, συγχρόνως με τις δικές του απαιτήσεις από σύμβαση καταναλωτή, και παρόμοιες απαιτήσεις άλλων καταναλωτών με κατοικία

α) στο ίδιο κράτος μέλος,

β) σε άλλο κράτος μέλος ή

γ) σε τρίτο κράτος,

όταν αυτές του έχουν εκχωρηθεί και αφορούν καταναλωτικές συμβάσεις συναφθείσες με το ίδιο εναγόμενο μέρος στο ίδιο νομικό πλαίσιο και η εκχώρηση δεν εμπίπτει στη σφαίρα της επαγγελματικής ή εμπορικής δραστηριότητας του ενάγοντος, αλλά εξυπηρετεί την κοινή διεκδίκηση των απαιτήσεων;

Β: Το νομικό πλαίσιο

Άρθρα 15  και 16 του κανονισμού 44/2001

Γ: Η απόφαση του Δικαστηρίου

 1: Επί του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος

Αρχικά, το ΔΕΕ τόνισε, ότι στο πλαίσιο του συστήματος του κανονισμού 44/2001, ισχύει η γενική αρχή ότι διεθνή δικαιοδοσία έχουν τα δικαστήρια του συμβαλλομένου κράτους στο έδαφος του οποίου έχει την κατοικία του ο εναγόμενος. Μόνον κατ’ εξαίρεση προβλέπονται περιοριστικώς απαριθμούμενες περιπτώσεις, κατά τις οποίες ο εναγόμενος δύναται ή πρέπει να εναχθεί ενώπιον δικαστηρίου άλλου συμβαλλομένου κράτους. Το Δικαστήριο έχει επίσης διευκρινίσει ότι η έννοια του καταναλωτή, κατά τα άρθρα 15 και 16 του κανονισμού 44/2001, πρέπει να ερμηνεύεται στενώς, λαμβανομένης υπόψη της θέσεως του προσώπου αυτού σε συγκεκριμένη σύμβαση, σε σχέση με τη φύση και τον σκοπό της συμβάσεως αυτής.

Ειδικότερα, οι ειδικοί κανόνες περί διεθνούς δικαιοδοσίας που προβλέπονται στα άρθρα 15 έως 17 του κανονισμού 44/2001 έχουν κατ’ αρχήν εφαρμογή μόνο στην περίπτωση που η σύμβαση που συνήφθη μεταξύ των μερών έχει ως αντικείμενο μη επαγγελματική χρήση του σχετικού αγαθού ή της σχετικής υπηρεσίας. Η ερμηνεία ωστόσο της έννοιας του «καταναλωτή» δεν πρέπει να καταλήγει στην παρεμπόδιση της αποτελεσματικής προασπίσεως των δικαιωμάτων που έχουν οι καταναλωτές έναντι των επαγγελματιών αντισυμβαλλομένων τους, περιλαμβανομένων των δικαιωμάτων που αφορούν την προστασία των προσωπικών δεδομένων τους. Μια τέτοια ερμηνεία θα αντέβαινε άλλωστε στον σκοπό που διατυπώνεται στο άρθρο 169, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ περί προωθήσεως του δικαιώματός τους να οργανώνονται προκειμένου να διαφυλάσσουν τα συμφέροντά τους.

Το ΔΕΕ κατέληξε επομένως στο συμπέρασμα ότι:

Το άρθρο 15 του κανονισμού (ΕΚ) 44/2001 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2000, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, έχει την έννοια ότι χρήστης ιδιωτικού λογαριασμού στο Facebook δεν αποβάλλει την ιδιότητα του «καταναλωτή», κατά την έννοια του άρθρου αυτού, όταν δημοσιεύει βιβλία, δίνει διαλέξεις, εκμεταλλεύεται ισοτόπους, συγκεντρώνει δωρεές και αναλαμβάνει την ενώπιον δικαστηρίων διεκδίκηση των απαιτήσεων πολυάριθμων καταναλωτών οι οποίες του εκχωρούνται προς τούτο.

 2: Επί του δευτέρου προδικαστικού ερωτήματος

 Το Δικαστήριο έχει επισημάνει ότι, δεδομένου ότι το ειδικό καθεστώς που θεσπίζουν τα άρθρα 15 επ. του κανονισμού 44/2001 διαπνέεται από τη μέριμνα προστασίας του καταναλωτή λόγω της ιδιότητάς του ως συμβαλλομένου ο οποίος λογίζεται ως οικονομικώς ασθενέστερος και ως διαθέτων νομικώς λιγότερη πείρα από τον αντισυμβαλλόμενό του, ο καταναλωτής προστατεύεται μόνον εφόσον είναι ο ίδιος ενάγων ή εναγόμενος σε δίκη. Συνεπώς, ο ενάγων που δεν είναι ο ίδιος συμβαλλόμενος στην επίμαχη καταναλωτική σύμβαση δεν υπάγεται στις ευεργετικές διατάξεις της δωσιδικίας του τόπου κατοικίας του καταναλωτή. Οι ανωτέρω εκτιμήσεις πρέπει να ισχύσουν και στην περίπτωση καταναλωτή προς τον οποίο έχουν εκχωρηθεί απαιτήσεις άλλων καταναλωτών.

Επομένως, η διεθνής δικαιοδοσία άλλων δικαστηρίων πέραν εκείνων τα οποία ρητώς ορίζει ο κανονισμός 44/2001 δεν μπορεί να θεμελιωθεί διά της σωρεύσεως πλειόνων απαιτήσεων στο πρόσωπο ενός και μόνον ενάγοντος.

Συνεπώς το Δικαστήριο καταλήγει στο ότι:

Το άρθρο 16, παράγραφος 1, του κανονισμού 44/2001 έχει την έννοια ότι δεν τυγχάνει εφαρμογής επί αγωγής που ασκεί καταναλωτής προκειμένου να προβάλει, ενώπιον του δικαστηρίου του τόπου της κατοικίας του, όχι μόνον τις δικές του απαιτήσεις, αλλά και τις απαιτήσεις που του έχουν εκχωρήσει άλλοι καταναλωτές οι οποίοι έχουν την κατοικία τους στο ίδιο κράτος μέλος, σε άλλα κράτη μέλη ή σε τρίτα κράτη.

Επιμέλεια: Ευτυχία-Άντζι Κλογκίρι

Πηγή: εδώ

 

 





About the Author


Back to Top ↑