full screen background image

Events

21 September 2017 - October 5 & 6, 2017: ‘International Investment Law & the Law of Armed Conflict’ Colloquium on ‘International Inve ... +++ 21 September 2017 - 5 & 6 Οκτωβρίου 2017: International Investment Law & the Law of Armed Conflict 5 & 6 Οκτωβρίου 2017: ... +++ 29 April 2017 - Summer School on European Business Law, Corfu 2017, 24-28 Ιουλίου Το “Summer School” αποτε ... +++ 3 May 2016 - Εκδηλώσεις Τομέα Διεθνών Σπουδών – Κατεύθυνση Ι.Δ.Δ. ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ο Καθηγ ... +++ 30 April 2016 - 9.5.2016: Ημερίδα – Το Πρόσωπο και η Οικογένεια στο Δίκαιο και την Κοινωνία   Το Ελληνικό Τμή ... +++ 30 March 2016 - 14th ICC Miami Conference on International Arbitration This conference provides an indispe ... +++

-Νομολογία ΙΔΔ

Published on March 19th, 2018 | by efi kloyeri

0

ΠΕΡΙΛΗΨΗ: C-111/17- Ένδικη διαφορά σχετικά με την ερμηνεία του όρου «συνήθης διαμονή» βρέφους του κανονισμού 2201/2003

Λέξεις-Κλειδιά: Διεθνής δικαιοδοσία, αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων σε γαμικές διαφορές και διαφορές γονικής μέριμνας – Διεθνής απαγωγή παιδιών – Σύμβαση της Χάγης της 25ης Οκτωβρίου 1980 – Κανονισμός (ΕΚ) 2201/2003 – Άρθρο 11 – Αίτηση επιστροφής – Έννοια του όρου “συνήθης διαμονή” βρέφους – παιδί το οποίο γεννήθηκε, σύμφωνα με τη βούληση των γονέων του, σε κράτος μέλος διαφορετικό εκείνου όπου βρισκόταν ο τόπος συνήθους διαμονής τους – Αδιάλειπτη διαμονή του παιδιού κατά τους πρώτους μήνες της ζωής του στο κράτος μέλος της γεννήσεώς του – Απόφαση της μητέρας να μην επιστρέψει στο κράτος μέλος όπου βρισκόταν ο τόπος συνήθους διαμονής του ζεύγους

 Α: Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα

Ο Ιταλός υπήκοος OL και η Ελληνίδα υπήκοος PQ σύνηψαν γάμο το 2013 στην Ιταλία, όπου και εγκαταστάθηκαν από κοινού. Ενώ η PQ ήταν έγκυος, οι σύζυγοι συμφώνησαν να γεννήσει στην Αθήνα (Ελλάδα), στην συνέχεια δε να επιστρέψει στην Ιταλία μαζί με το παιδί τους. Ωστόσο η PQ αποφάσισε μονομερώς να παραμείνει στην Ελλάδα μαζί με το τέκνο. Στις 20 Ιουλίου 2016, ο OL κίνησε διαδικασία εκδόσεως διαζυγίου ενώπιον του Tribunale ordinario di Ancona (πρωτοδικείου Ανκόνας, Ιταλία), το οποίο έκρινε ότι παρέλκει η απόφαση επί των αιτημάτων που αφορούσαν τη γονική μέριμνα του παιδιού, διότι αυτό διαμένει, από της γεννήσεώς του, σε κράτος μέλος διαφορετικό της Ιταλίας. Ο OL εφεσίβαλε την απόφαση αυτή, η οποία επικυρώθηκε, στις 20 Ιανουαρίου 2017, από το Corte d’appello di Ancona (εφετείο Ανκόνας). Τελικά εξεδόθη το διαζύγιο στις 23 Φεβρουαρίου 2017. Εκ παραλλήλου με τη διαδικασία ενώπιον των ιταλικών δικαστηρίων, ο OL υπέβαλε, στις 20 Οκτωβρίου 2016, αίτηση ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών προκειμένου αυτό να διατάξει την επιστροφή του παιδιού, το οποίο και ανέστειλε την ενώπιόν του διαδικασία και υπέβαλε στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:

«Ποια είναι η ερμηνεία που αρμόζει στον όρο “συνήθης διαμονή”, κατά την έννοια του άρθρου 11, παράγραφος 1, του κανονισμού [2201/2003], στην περίπτωση βρέφους που για λόγους τυχαίους ή ανωτέρας βίας γεννήθηκε σε τόπο άλλον από αυτόν που οι συνασκούντες τη γονική του μέριμνα γονείς του σκόπευαν ως τόπο της συνήθους διαμονής του και έκτοτε αυθαίρετα κατακρατήθηκε από τον έναν γονέα του στο κράτος της γεννήσεώς του ή μετακινήθηκε σε τρίτο κράτος; Ειδικότερα, είναι η φυσική παρουσία αναγκαίο και αυτονόητο προαπαιτούμενο σε κάθε περίπτωση, για τη στοιχειοθέτηση της συνήθους διαμονής ενός προσώπου και δη ενός νεογέννητου παιδιού;»

Β: Το νομικό πλαίσιο

 Άρθρο 11, παράγραφος 1, του κανονισμού 2201/2003, το οποίο φέρει τον τίτλο «Επιστροφή του παιδιού» και άρθρα 1,3,5,8,11 της Συμβάσεως της Χάγης του 1980

Γ: Η απόφαση του Δικαστηρίου

Το Δικαστήριο εστίασε στην προσήκουσα ερμηνεία του όρου «συνήθης διαμονή», κατά το άρθρο 11, παράγραφος 1, του κανονισμού 2201/2003, προκειμένου να καθορισθεί εάν υφίσταται «παράνομη κατακράτηση», σε περίπτωση κατά την οποία, παιδί έχει γεννηθεί και έχει διαμείνει αδιαλείπτως με τη μητέρα του επί πλείονες μήνες, σύμφωνα με την κοινή βούληση των γονέων του, σε κράτος μέλος διαφορετικό εκείνου στο οποίο βρισκόταν ο τόπος συνήθους διαμονής των γονέων πριν από τη γέννησή του.

Ειδικότερα, η «συνήθης διαμονή» του παιδιού αντιστοιχεί στον τόπο όπου το παιδί έχει ενσωματωθεί σε ορισμένο κοινωνικό και οικογενειακό περιβάλλον και θα πρέπει να προσδιορίζεται από τα εθνικά δικαστήρια λαμβανομένων υπόψη όλων των ιδιαίτερων περιστάσεων κάθε συγκεκριμένης περιπτώσεως. Pρέπει να λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, αφενός μεν, η διάρκεια, η σταθερότητα, οι συνθήκες και οι λόγοι της διαμονής του παιδιού εντός του πρώτου κράτους μέλους, αφετέρου δε, οι γεωγραφικές και οικογενειακές καταβολές της μητέρας, καθώς και οι οικογενειακές και κοινωνικές σχέσεις που διατηρεί η μητέρα και το παιδί στο ίδιο κράτος μέλος.

Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, η πρόθεση των γονέων δεν μπορεί να έχει, καταρχήν, αφεαυτής αποφασιστική σημασία για τον καθορισμό του τόπου συνήθους διαμονής παιδιού, κατά την έννοια του κανονισμού 2201/2003, αλλά αποτελεί «ένδειξη» δυνάμενη να συμπληρώσει δέσμη άλλων συγκλινόντων στοιχείων.

Ακόμη, το επιχείρημα ότι οι γονείς ασκούν από κοινού το δικαίωμα επιμέλειας και ότι, ως εκ τούτου, η μητέρα δεν μπορούσε να αποφασίσει μονομερώς για τον τόπο συνήθους διαμονής του παιδιού δεν μπορεί να έχει καθοριστική σημασία για τον προσδιορισμό της «συνήθους διαμονής» του.

Διευκρινίζεται, εξάλλου, ότι απόφαση επί της επιστροφής ή μη του παιδιού δεν ρυθμίζει το ζήτημα της επιμέλειάς του και δεν θίγει την δυνατότητα διεκδίκησης της γονικής μέριμνας εκ μέρους του πατέρα.

Συνεπώς το Δικαστήριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι:

«Το άρθρο 11, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΚ) 2201/2003 του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2003, για τη διεθνή δικαιοδοσία και την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων σε γαμικές διαφορές και διαφορές γονικής μέριμνας ο οποίος καταργεί τον κανονισμό (ΕΚ) 1347/2000, έχει την έννοια ότι, σε περίπτωση κατά την οποία, όπως στην υπόθεση της κύριας δίκης, παιδί έχει γεννηθεί και έχει διαμείνει αδιαλείπτως με τη μητέρα του επί πλείονες μήνες, σύμφωνα με την κοινή βούληση των γονέων του, σε κράτος μέλος διαφορετικό εκείνου στο οποίο βρισκόταν ο τόπος συνήθους διαμονής των γονέων πριν από τη γέννησή του, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι η αρχική πρόθεση των γονέων περί επιστροφής της μητέρας μαζί με το παιδί στο τελευταίο αυτό κράτος μέλος συνεπάγεται ότι το παιδί έχει στο συγκεκριμένο κράτος μέλος τη «συνήθη διαμονή» του, κατά την έννοια του κανονισμού αυτού.

Κατά συνέπεια, σε τέτοια περίπτωση, η άρνηση της μητέρας να επιστρέψει μαζί με το παιδί σε αυτό το κράτος μέλος δεν συνιστά «παράνομη μετακίνηση ή κατακράτηση» του παιδιού, κατά την έννοια του εν λόγω άρθρου 11, παράγραφος 1».

Επιμέλεια: Ευτυχία-Άντζι Κλογκίρι

Πηγή: εδώ





About the Author


Back to Top ↑