full screen background image

Events

4 June 2019 - Formation Lexing – Marketing et RGPD Editions Larcier, ici   Format ... +++ 19 April 2019 - Société de législation comparée – Concours de droit comparé Revue internationale de droit compa ... +++ 11 April 2019 - Formation: Colloque DCCR – Droit de la consommation et protection des données à caractère personnel Revue de droit international et de ... +++ 7 March 2019 - 6ème Atelier de droit comparé – 22 mars 2019 Revue internationale de droit compa ... +++ 6 March 2019 - 2 avril 2019 – Conférence de la section “Droit international privé” Revue internationale de droit compa ... +++ 15 January 2019 - Formation: Legal Project Management – Une nouvelle approche de la gestion de vos dossiers Revue de droit international et de ... +++

CJEU Case Summaries (GR)

Published on November 8th, 2018 | by Fani Angelopoulou

0

Περίληψη: C-56/17 – Εξέταση αιτήσεως διεθνούς προστασίας χωρίς έκδοση ρητής απόφασης – Κανονισμός (ΕΕ) 604/2013 – Λόγοι διώξεως αναγόμενοι στη θρησκεία

Λέξεις – κλειδιά: Προδικαστική παραπομπή – Χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης – Σύνορα, άσυλο και μετανάστευση – Κανονισμός (ΕΕ) 604/2013 – Άρθρο 3 – Προσδιορισμός κράτους μέλους, υπεύθυνου για την εξέταση αιτήσεως διεθνούς προστασίας  – Εξέταση αιτήσεως διεθνούς προστασίας χωρίς έκδοση ρητής αποφάσεως περί προσδιορισμού του υπεύθυνου για την εξέταση κράτους μέλους – Οδηγία 2011/95/ΕΕ – Άρθρα 9 και 10 – Λόγοι διώξεως αναγόμενοι στη θρησκεία – Απόδειξη – Ιρανική νομοθεσία περί αποστασίας – Οδηγία 2013/32/ΕΕ – Άρθρο 46, παράγραφος 3 – Αποτελεσματική προσφυγή

Αριθμός απόφασης: C-56/17

Δικαστήριο Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επιμέλεια: Φανή Αγγελοπούλου

Α. Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα

Ο B.Fathi, Ιρανός υπήκοος, υπέβαλε στις βουλγαρικές αρχές αίτηση διεθνούς προστασίας, λόγω των διώξεων που είχε υποστεί από τις ιρανικές αρχές για θρησκευτικούς λόγους. Η αίτησή του απορρίφθηκε ως αβάσιμη. Ο B.Fathi κατέφυγε ενώπιον του διοικητικού πρωτοδικείου με αίτημα την ακύρωση της απορριπτικής απόφασης, υποστηρίζοντας, επιπλέον, ότι πρέπει να αναγνωριστεί ως πρόσφυγας.

Το αιτούν δικαστήριο ανέστειλε τη διαδικασία και υπέβαλε στο Δικαστήριο τα εξής προδικαστικά ερωτήματα: 1) αν το άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού Δουβλίνο III έχει την έννοια ότι δεν εμποδίζει ένα κράτος μέλος να προβεί στην επί της ουσίας εξέταση αιτήσεως διεθνούς προστασίας, όταν δεν υφίσταται καμία ρητή απόφαση που να υποδεικνύει το κράτος αυτό ως υπεύθυνο για μια τέτοια εξέταση, 2) αν το άρθρο 46, παράγραφος 3, της οδηγίας 2013/32/ΕΕ έχει την έννοια ότι, προκειμένου περί προσφυγής που ασκείται κατά αποφάσεως με την οποία κρίνεται αβάσιμη η αίτηση διεθνούς προστασίας, το αρμόδιο δικαστήριο δεν υποχρεούται να εξετάσει αυτεπαγγέλτως αν εφαρμόστηκαν ορθώς τα κριτήρια και οι μηχανισμοί προσδιορισμού του υπεύθυνου για την εξέταση της εν λόγω αιτήσεως κράτους μέλους κατά τον κανονισμό Δουβλίνο III, 3) αν το άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο β’, της οδηγίας 2011/95/ΕΕ έχει την έννοια ότι ο αιτών διεθνή προστασία, ο οποίος προβάλλει κίνδυνο διώξεως για θρησκευτικούς λόγους, για να θεμελιώσει τη δήλωσή του σχετικά με τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις, πρέπει να προσκομίσει δηλώσεις ή έγγραφα σχετικά με όλα τα στοιχεία της έννοιας της «θρησκείας» , 4) αν το άρθρο 9, παράγραφοι 1 και 2, της οδηγίας 2011/95/ΕΕ έχει την έννοια ότι η απαγόρευση, επί ποινή εκτελέσεως ή φυλακίσεως, πράξεων κατά της θρησκείας του κράτους καταγωγής του αιτούντος διεθνή προστασία μπορεί να συνιστά «πράξη δίωξης» κατά το άρθρο αυτό.

Β. Το νομικό πλαίσιο

Κανονισμός (ΕΕ) 604/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αιτήσεως διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα (στο εξής: κανονισμός Δουβλίνο III)

Οδηγία 2013/32/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με κοινές διαδικασίες για τη χορήγηση και ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας

Οδηγία 2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας

Γ. Η απόφαση του Δικαστηρίου

Ως προς το πρώτο ερώτημα, κατά το άρθρο 3, παράγραφος 1, του Κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ, αίτηση διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα σε οποιοδήποτε από τα κράτη μέλη εξετάζεται, καταρχήν, μόνο από το κράτος μέλος το οποίο ορίζεται ως υπεύθυνο σύμφωνα με τα κριτήρια που παρατίθενται στο κεφάλαιο ΙΙΙ του κανονισμού. Ωστόσο, εν προκειμένω,  οι αμφιβολίες που εκφράζει το αιτούν δικαστήριο δεν αφορούν στον προσδιορισμό της αρμοδιότητας βάσει των κριτηρίων του κανονισμού, αφού οι βουλγαρικές αρχές διαπίστωσαν ότι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησης δεν ήταν άλλο κράτος μέλος, αλλά στο γεγονός ότι δεν εκδόθηκε από την αρμόδια βουλγαρική αρχή καμία απόφαση που να προσδιορίζει ρητά το υπεύθυνο κράτος μέλος. Το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν προβλέπεται ρητώς η υποχρέωση του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου έχει υποβληθεί αίτηση διεθνούς προστασίας να εκδώσει ρητή απόφαση περί της δικής του ευθύνης ούτε η μορφή που θα πρέπει να έχει μια τέτοια απόφαση, Επιπλέον, βάσει του γενικού πλαισίου στο οποίο εντάσσεται η διάταξη αυτή καθώς και ζητημάτων τελεολογικής φύσεως, το Δικαστήριο επεσήμανε ότι ένα κράτος μέλος εντός του οποίου υποβάλλεται αίτηση διεθνούς προστασίας δύναται να καταστεί υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησης αυτής δυνάμει του κανονισμού, ακόμα και κατά παρέκκλιση των κριτηρίων που ορίζονται στον κανονισμό, αφού, τελικά, ο σκοπός τον οποίο επιδιώκει, μεταξύ άλλων, ο κανονισμός συνίσταται στην ταχύτητα και την πραγματική πρόσβαση στις διαδικασίες χορήγησης διεθνούς προστασίας. Συνεπώς, οι βουλγαρικές αρχές έχουν τη δυνατότητα να προβούν στην επί της ουσίας εξέταση της αιτήσεως διεθνούς προστασίας, χωρίς την ύπαρξη ρητής αποφάσεως προσδιορισμού του εν λόγω κράτους ως υπεύθυνου για την εξέταση αυτή. (σκ. 56)

Ως προς το δεύτερο ερώτημα, η υποχρέωση που προβλέπεται στο άρθρο 46, παράγραφος 3, της οδηγίας 2013/32/ΕΕ, η υποχρέωση, δηλαδή, των κρατών μελών να μεριμνούν ώστε ο αιτών διεθνή προστασία να έχει δικαίωμα πραγματικής προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου που να εξασφαλίζει πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, πρέπει να ερμηνεύεται σε συνάρτηση με την όλη αλληλουχία στην οποία εντάσσεται η εξέταση των αιτήσεων διεθνούς προστασίας που διέπεται από την οδηγία αυτή. Όπως προκύπτει, ιδίως, από τις αιτιολογικές σκέψεις 12 και 53  της εν λόγω οδηγίας, αυτή δεν προορίζεται να έχει εφαρμογή στις μεταξύ των κρατών μελών διαδικασίες που διέπονται από τον κανονισμό Δουβλίνο ΙΙΙ, αλλά σκοπός της είναι η ανάπτυξη κανόνων για τις διαδικασίες χορηγήσεως και ανακλήσεως διεθνούς προστασίας εντός των κρατών μελών. Επιπλέον, κατά την αιτιολογική σκέψη 54, η οδηγία εφαρμόζεται υπό την επιφύλαξη του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ και στο άρθρο 2, στοιχείο δ’, του κανονισμού προβλέπεται ρητά ότι, κατά την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας από τις αρμόδιες αρχές σύμφωνα με την οδηγία αυτή, εξαιρούνται οι διαδικασίες προσδιορισμού του υπεύθυνου κράτους μέλους. Επομένως, το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα πως δεν εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο που επιλαμβάνεται της προσφυγής να εξετάσει αυτεπαγγέλτως αν διεξήχθη ορθώς η διαδικασία προσδιορισμού του υπεύθυνου κράτους μέλους δυνάμει του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ. (σκ. 72)

Συνεχίζοντας στο τρίτο ερώτημα, το Δικαστήριο υπογραμμίζει ότι στο άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο β’, της οδηγίας 2011/95/ΕΕ επιχειρείται ο ορισμός της έννοιας της «θρησκείας» προσδιορίζοντας τα στοιχεία που μπορούν να χαρακτηρίζουν την εν λόγω έννοια κατά τρόπο, βέβαια, μη εξαντλητικό. Λαμβάνοντας υπόψη και την ευρεία έννοια της «θρησκείας» περί της οποίας γίνεται λόγος στο άρθρο 10 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν μπορεί να απαιτείται από τον αιτούντα διεθνή προστασία ο οποίος προβάλλει τον κίνδυνο διώξεως για λόγους που συνδέονται με τη θρησκεία να προβαίνει σε δηλώσεις ή να προσκομίζει έγγραφα για καθένα από τα στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο 10 της οδηγίας προκειμένου να στηρίξει τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις. Πρέπει, ωστόσο, ο αιτών να στηρίξει δεόντως τα επιχειρήματά του, καθόσον μόνον οι δηλώσεις περί θρησκευτικών πεποιθήσεων ή περί εντάξεως σε μια θρησκευτική κοινότητα συνιστούν απλώς την αφετηρία της προβλεπόμενης στο άρθρο 4 της οδηγίας 2011/95/ΕΕ διαδικασίας εξετάσεως των πραγματικών περιστατικών και περιστάσεων. Επιπλέον, όσον αφορά την δυνατότητα αποδείξεως ορισμένων πτυχών που άπτονται του ιδιωτικού βίου, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η εκ μέρους των αρμοδίων αρχών εκτίμηση των δηλώσεων και των εγγράφων ή άλλων αποδείξεων που προσκομίζονται στα πλαίσια εξέτασης αίτησης διεθνούς προστασίας πρέπει να είναι σύμφωνη προς το δικαίωμα σεβασμού του ιδιωτικού και οικογενειακού βίου. Συνεπώς, ο αιτών διεθνή προστασία στην προκειμένη περίπτωση δεν πρέπει να προσκομίσει αποδείξεις σχετικές με όλα τα στοιχεία της έννοιας «θρησκείας», όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 10 της οδηγίας, αλλά εναπόκειται στον ίδιο να θεμελιώσει με αξιόπιστο τρόπο τα επιχειρήματά του, προσκομίζοντας στοιχεία που παρέχουν τη δυνατότητα στην αρμόδια αρχή να επαληθεύσει τα λεγόμενά του. (σκ. 90)

Όσον αφορά στο τέταρτο ερώτημα, μια νομοθετική ρύθμιση, όπως ο επίμαχος στην υπόθεση της κύριας δίκης ισλαμικός νόμος περί αποστασίας, προβλέπει ως κύρωση θανατική ποινή ή ποινή φυλακίσεως μπορεί από μόνο του να συνιστά «πράξη δίωξης» κατά την έννοια του άρθρου 9, παράγραφος 1, της οδηγίας 2011/95/ΕΕ, μόνο υπό την προϋπόθεση ότι η κύρωση αυτή επιβάλλεται όντως εντός της χώρας καταγωγής η οποία έχει θεσπίσει μια τέτοια ρύθμιση, ζήτημα το οποίο εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει. Κατά συνέπεια, οι εθνικές αρχές πρέπει να αποφασίσουν, με γνώμονα τις αποδείξεις που έχει προσκομίσει σε αυτές ο αιτών και τις λοιπές αξιόπιστες πληροφορίες που έχουν συλλέξει, αν ο αιτών έχει πράγματι βάσιμο λόγο να φοβάται ότι θα υποστεί δίωξη επιστρέφοντας στη χώρα καταγωγής του. (σκ. 98)

Για το πλήρες κείμενο της απόφασης εδώ…





About the Author


Back to Top ↑